Sitemap

  1. Blz. 1 Programmabegroting 2026
    1. Blz. 2 Programmabegroting 2026
    2. Blz. 3 Programma’s
      1. Blz. 4 Begroting in één beeld
        1. Blz. 5 Begroting in één beeld
      2. Blz. 6 Besluitvorming Raad
        1. Blz. 7 Besluitvorming Raad
      3. Blz. 8 Voorwoord
        1. Blz. 9 Voorwoord
      4. Blz. 10 1. Samenvatting
        1. Blz. 11 1.1 Inleiding
          1. Blz. 12 1.1.1 Planning & Control cyclus
          2. Blz. 13 1.1.2 Ontwikkelingen na Kadernota 2026
          3. Blz. 14 1.1.3 Begrotingssaldo 2026-2029
          4. Blz. 15 1.1.4 Meerjarig structureel begrotingssaldo
        2. Blz. 16 1.2 Financiële uitkomsten
          1. Blz. 17 1.2. Financiële uitkomsten
          2. Blz. 18 1.2.1 Bij Kadernota toegezegde ombuigingen
          3. Blz. 19 1.2.2 Bestaand beleid
          4. Blz. 20 1.2.3 Realistisch begroten uit lijst met ombuigingen
          5. Blz. 21 1.2.4 Motie verlenging afschrijvingstermijn wegen
          6. Blz. 22 1.2.5 Motie differentiatie verblijfsbelasting
          7. Blz. 23 1.2.6 Voorgestelde ombuigingen
          8. Blz. 24 1.2.7 Nieuw beleid
          9. Blz. 25 1.2.8 Algemene Reserve
          10. Blz. 26 1.2.9 Reserve Sociaal Domein
          11. Blz. 27 1.2.10 Woonlasten
      5. Blz. 28 2.0 Inleiding programma's
        1. Blz. 29 2.0 Inleiding programma's
      6. Blz. 30 2.1 Samenleving en bestuur
        1. Blz. 31 Missie
        2. Blz. 32 Context en achtergronden
        3. Blz. 33 Totaal programma 1: Samenleving en bestuur
        4. Blz. 34 Overzicht kaderstellende (beleids)nota's
        5. Blz. 35 Verbonden partijen
        6. Blz. 36 Burgerzaken
          1. Blz. 37 Burgerzaken
        7. Blz. 38 Contact samenleving
          1. Blz. 39 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 40 We geven inwoners voldoende ruimte om met ideeën en initiatieven te komen.
              1. Blz. 41 De participatievormen regelmatig afstemmen op de behoefte/wensen van de samenleving en het bestuur;
              2. Blz. 42 De samenwerking en communicatie met wijk- en dorpsraden versterken;
              3. Blz. 43 De twee adviseurs op het gebied van inwonersbetrokkenheid duidelijker positioneren en actiever inzetten in de samenleving van Montferland;
              4. Blz. 44 Een fonds oprichten om leefbaarheidsinitiatieven te stimuleren of ondersteunen;
              5. Blz. 45 In gesprek blijven met bestuur en samenleving over participatie(mogelijkheden);
              6. Blz. 46 Participatie toepassen bij alle projecten, plannen en beleid;
              7. Blz. 47 Participatieverordening opstellen en uitvoeren.
            2. Blz. 48 De waarden vertrouwen, duidelijkheid, vriendelijkheid, bereikbaarheid en deskundigheid zijn herkenbaar in de dienstverlening van Montferland.
              1. Blz. 49 Actualiseren van het communicatiebeleid;
              2. Blz. 50 De communicatiemiddelen nog meer uitbreiden met spraakberichten en video;
              3. Blz. 51 De gemeente actiever profileren op basis van de kernwaarden uit de dienstverleningsvisie en daarbij een juiste mix van communicatiemiddelen inzetten;
              4. Blz. 52 Inzetten van nieuwe technologieën.
          2. Blz. 53 Contact samenleving
        8. Blz. 54 Bestuur
          1. Blz. 55 Bestuur
        9. Blz. 56 Openbare orde en veiligheid
          1. Blz. 57 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 58 We streven naar een hogere ervaren veiligheid in de eigen woonbuurt.
              1. Blz. 59 Bestuurlijk optreden tegen ondermijnende criminaliteit;
              2. Blz. 60 Bewustwording vergroten door in te zetten op preventie en voorlichting;
              3. Blz. 61 Inzichtelijk maken van uitvoeringskosten van het beleidskader huisvesting arbeidsmigranten;
              4. Blz. 62 Samenwerken met ketenpartners voor signalering en integrale controles.
          2. Blz. 63 Openbare orde en veiligheid
        10. Blz. 64 Verplichte beleidsindicatoren
      7. Blz. 65 2.2 Ruimte
        1. Blz. 66 Missie
        2. Blz. 67 Context en achtergronden
        3. Blz. 68 Totaal programma 2: Ruimte
        4. Blz. 69 Kaderstellende (beleids)nota's
        5. Blz. 70 Verbonden partijen
        6. Blz. 71 Ruimtelijke ordening
          1. Blz. 72 Ruimtelijke ordening
        7. Blz. 73 Wonen en bouwen
          1. Blz. 74 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 75 Voldoende en betaalbare woningen, met speciale aandacht voor verschillende doelgroepen.
              1. Blz. 76 We brengen de gemeentelijke woningbouwplannen tot ontwikkeling en sturen op voortgang;
              2. Blz. 77 We faciliteren de bouw van gemiddeld 225 woningen per jaar, waarvan 66% betaalbaar. Van deze betaalbare woningen zijn 30% sociale huurwoningen en 10% sociale koopwoningen;
              3. Blz. 78 We faciliteren de bouw van voldoende woningen voor ouderen en aandachtsgroepen en starten met de realisatie van acties uit het uitvoeringsprogramma 'Visie Wonen, Welzijn en Zorg Montferland 2024-2030';
              4. Blz. 79 We faciliteren en ondersteunen 'Collectief Particulier Opdrachtgeverschap' in 2025 en 2026;
              5. Blz. 80 We implementeren de WVRV en vertalen de woonvisie in een gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma en stellen in regionaal verband een urgentieverordening op;
              6. Blz. 81 We onderzoeken de mogelijkheden om de slaagkansen van starters op de woningmarkt te verbeteren en de doorstroming van oudere inwoners naar een passende woning te stimuleren;
              7. Blz. 82 We verstrekken startersleningen;
              8. Blz. 83 We werken de visie 's-Heerenberg Oost en Lengel uit in concrete (woningbouw)plannen voor 'De Bongerd' en het 'Drieheuvelenpark'.
              9. Blz. 84 We zijn bezig met de realisatie van alternatieve woonvormen, bijvoorbeeld voor de locatie van de voormalig VVL-velden in Lengel;
          2. Blz. 85 Wonen en bouwen
        8. Blz. 86 Duurzaamheid
          1. Blz. 87 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 88 Meer woningen met energielabel B of hoger.
              1. Blz. 89 Aanpak energiearmoede: onder andere door de tijdelijke isolatiesubsidieregeling te promoten;
              2. Blz. 90 Regionale aanpak voor de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma (energiebesparing);
              3. Blz. 91 Uitvoering warmtetransitie: we werken aan aardgasvrije woningen en energiebesparing;
              4. Blz. 92 Uitvoeringskader Energieneutraal Montferland 2024-2027 uitvoeren en projectagenda jaarlijks vaststellen;
              5. Blz. 93 We houden overzicht op provinciale en landelijke subsidieregelingen die we kunnen inzetten;
              6. Blz. 94 Wijkaanpak: energie besparen op wijk- en buurtniveau.
          2. Blz. 95 Duurzaamheid
        9. Blz. 96 Cultureel erfgoed
          1. Blz. 97 Cultureel erfgoed
        10. Blz. 98 Afval, riolering en milieubeheer
          1. Blz. 99 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 100 Minder restafval, zodat de gemeente kan voldoen aan de VANG-doelstelling* (Van Afval Naar Grondstof).
              1. Blz. 101 Opstellen van het zwerfvuilbeleid voor een schone openbare ruimte en het verminderen van illegale afvaldumping;
              2. Blz. 102 Uitwerken en uitvoeren van het vastgestelde afval- en grondstoffenbeleid;
              3. Blz. 103 Voorlichting, promotie en extra communicatie rondom afvalscheiding;
              4. Blz. 104 We monitoren en optimaliseren de aanbiedstations.
          2. Blz. 105 Riolering
          3. Blz. 106 Afval, riolering en milieubeheer
        11. Blz. 107 Groen
          1. Blz. 108 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 109 Een klimaatadaptieve en meer biodiverse leefomgeving, met minder hinder van hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen én meer variatie aan planten, dieren en micro-organismen.
              1. Blz. 110 Bij elke ruimtelijke ontwikkeling zetten we in op klimaatadaptatie en versterking biodiversiteit door dit vroegtijdig in het proces mee te nemen en te toetsen aan het afwegingskader woningbouw;
              2. Blz. 111 Stimuleren van landschap en biodiversiteit door aanleg van landschapselementen en het gebruik van inheemse soorten;
              3. Blz. 112 Uitvoeren motie '2000 extra bomen (en struiken)';
              4. Blz. 113 Uitvoeren van de gebiedsgerichte vervangingsopgave openbaar groen en bomen volgens het groenbeleidsplan;
              5. Blz. 114 Vergroenen van tuinen stimuleren met de subsidieregeling Water en Groen en de inzet van tuinrangers.
          2. Blz. 115 Groen
        12. Blz. 116 Verkeer en vervoer
          1. Blz. 117 Verkeer en vervoer
          2. Blz. 118 Verkeer en vervoer
        13. Blz. 119 Economie
          1. Blz. 120 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 121 Het aantrekken van nieuwe bedrijven die passen bij het arbeidsaanbod in onze gemeente, met als doel in 2026 1% meer nieuwvestigingen dan in 2025.
              1. Blz. 122 Economische visie herijken;
              2. Blz. 123 Ondernemers (verenigingen) actief ondersteunen en de samenwerking versterken;
              3. Blz. 124 Opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak voor de revitalisering (opknappen) van bedrijventerreinen;
              4. Blz. 125 Regelmatig bedrijfscontacten onderhouden vanuit bestuur en ambtelijke organisatie;
              5. Blz. 126 Structureel overleg voeren met partners zoals provincie, regio en ondernemers (verenigingen) over werkgelegenheid. De focus ligt op MKB;
              6. Blz. 127 Uitbreiden bedrijventerrein 's-Heerenberg.
            2. Blz. 128 Opknappen van bestaande bedrijventerreinen.
              1. Blz. 129 Revitaliseren bestaande bedrijventerreinen door onderzoeken subsidiemogelijkheden, overleg met partners en opstellen van een plan van aanpak;
              2. Blz. 130 Verduurzamen van bedrijventerreinen opnemen als mogelijk een project in het nieuwe Uitvoeringsprogramma en de bijbehorende projectagenda Montferland energieneutraal 2024-2027.
          2. Blz. 131 Economie
        14. Blz. 132 Toerisme
          1. Blz. 133 Toerisme
        15. Blz. 134 Verplichte beleidsindicatoren
      8. Blz. 135 2.3 Sociaal
        1. Blz. 136 Missie
        2. Blz. 137 Context en achtergronden
        3. Blz. 138 Totaal programma 3: Sociaal
        4. Blz. 139 Kaderstellende (beleids)nota's
        5. Blz. 140 Verbonden partijen
        6. Blz. 141 Jeugd
          1. Blz. 142 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 143 Meer jeugdigen en hun ouders maken gebruik van algemene voorzieningen.
              1. Blz. 144 Algemene maatschappelijke voorzieningen behouden en waar mogelijk uitbreiden;
              2. Blz. 145 Extra activiteiten uitvoeren vanuit Hervormingsagenda Sociaal Domein;
              3. Blz. 146 Overlastgevende jeugd aanpakken via straathoekwerk en inzet van extra jongerenwerkers.
          2. Blz. 147 Jeugd
        7. Blz. 148 Onderwijs
          1. Blz. 149 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 150 Meer jongeren halen een startkwalificatie.
              1. Blz. 151 Actief onderwijsachterstandenbeleid op onze peuterspeelzalen en de OAB-basisscholen;
              2. Blz. 152 Inzetten van VoorleesExpres, Boekstartcoach op het consultatiebureau en "Voor jou en je kind" om ouders te stimuleren samen te lezen met hun kind(eren);
              3. Blz. 153 Jaarlijks organiseren van de zomerschool.
          2. Blz. 154 Onderwijs
        8. Blz. 155 Cultuur
          1. Blz. 156 Cultuur
        9. Blz. 157 Sport
          1. Blz. 158 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 159 De Montferlandse jeugd gaat meer bewegen.
              1. Blz. 160 Activiteiten uitvoeren vanuit de Beweeg- en Gezondheidsnota en het lokaal sportakkoord;
              2. Blz. 161 Bestaande sportprojecten voortzetten en doorontwikkelen in de kernen;
              3. Blz. 162 Een pumptrackbaan op een vaste locatie realiseren voor jeugdigen van 4-13 jaar;
              4. Blz. 163 Inzetten op preventie: bewegen en sport stimuleren een gezonde leefstijl.
          2. Blz. 164 Sport
        10. Blz. 165 Volksgezondheid
          1. Blz. 166 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 167 Minder alcohol, roken en drugsgebruik. Meer gezond eten en drinken van water in 2025.
              1. Blz. 168 Preventie-activiteiten doorontwikkelen binnen (sport)verenigingen;
              2. Blz. 169 Uitbreiden van de NIX-18-campagne;
              3. Blz. 170 We gaan door met het voorlichtingsbeleid vanuit de GGD op alle basis- en middelbare scholen.
          2. Blz. 171 Volksgezondheid
        11. Blz. 172 Maatschappelijke ondersteuning
          1. Blz. 173 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 174 Steeds meer 65-plussers nemen deel aan activiteiten bij stichting Welcom.
              1. Blz. 175 Activiteiten van Welcom breed voortzetten in actieve samenwerking met ketenpartners, gericht op cultureel en creatief activeren van 65-plussers;
              2. Blz. 176 Beschikbaarheid van dagactiviteiten, dagopvang en inloopactiviteiten voor ouderen vergroten;
              3. Blz. 177 Laagdrempelige opvang bieden aan ouderen met (beginnende) cognitieve problematiek, ook ter ontlasting van mantelzorgers;
              4. Blz. 178 Mantelzorgondersteuning en respijtzorg actief voortzetten, met extra aandacht voor mentale gezondheid;
              5. Blz. 179 Welzijns- en zorgactiviteiten beter vindbaar en zichtbaar maken via website, lokale media, bijeenkomsten en regionaal het mentale gezondheidsnetwerk en platform ontwikkelen.
          2. Blz. 180 Maatschappelijke ondersteuning
        12. Blz. 181 Werk en inkomen
          1. Blz. 182 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 183 Het aantal mensen met een bijstandsuitkering blijft gelijk of neemt af.
              1. Blz. 184 Coachen en bemiddelen van de verschillende doelgroepen met inzet van re-integratievoorzieningen en opleidingen;
              2. Blz. 185 Handhaving en fraudepreventie toepassen om misbruik te voorkomen;
              3. Blz. 186 Implementeren van het uitvoeringsplan re-integratie 2024, waarbij verbinding wordt gelegd met sport-, jeugdbeleid en Wmo-beleid;
              4. Blz. 187 Jobcoaching en loonkostensubsidie inzetten voor duurzame arbeidsparticipatie van inwoners met een arbeidsbeperking;
              5. Blz. 188 Strikte poortwachtersrol: alleen inwoners die recht hebben op een uitkering ontvangen deze. Andere worden naar werk begeleid.
          2. Blz. 189 Werk en inkomen
        13. Blz. 190 Minimabeleid en schuldhulpverlening
          1. Blz. 191 Minimabeleid en schuldhulpverlening
        14. Blz. 192 Nieuwkomers
          1. Blz. 193 Wat willen we bereiken?
            1. Blz. 194 Mensen die onder de inburgeringswet vallen, halen binnen drie jaar een diploma.
              1. Blz. 195 Aanbieden van passende taallessen;
              2. Blz. 196 Brede intake, leefbaarheidstoets en persoonlijke Plan Integratie en Participatie (PIP) opstellen;
              3. Blz. 197 Financiële coaching en ondersteuning bieden;
              4. Blz. 198 Lokaal participatieaanbod faciliteren;
              5. Blz. 199 Maatschappelijke begeleiding verzorgen;
              6. Blz. 200 Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) aanbieden;
              7. Blz. 201 Participatieverklaringstraject (PVT) uitvoeren;
              8. Blz. 202 Uitvoeren van het beleidskader Veranderopgave Inburgering.
          2. Blz. 203 Nieuwkomers
        15. Blz. 204 Verplichte beleidsindicatoren
      9. Blz. 205 2.4 Algemene dekkingsmiddelen
        1. Blz. 206 Toelichting
        2. Blz. 207 Context en achtergronden
        3. Blz. 208 Ontwikkelingen uitkering gemeentefonds
        4. Blz. 209 Algemene dekkingsmiddelen
      10. Blz. 210 2.5 Overhead, ondersteuning organisatie en bestuur
        1. Blz. 211 Inleiding
        2. Blz. 212 Overhead definitie
        3. Blz. 213 Overheadkosten
        4. Blz. 214 Overhead, ondersteuning organisatie en bestuur
      11. Blz. 215 2.6 Vennootschapsbelasting
        1. Blz. 216 Vennootschapsbelasting
      12. Blz. 217 2.7 Paragrafen
        1. Blz. 218 2.7 Paragrafen
        2. Blz. 219 Paragraaf A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
          1. Blz. 220 1. Missie
          2. Blz. 221 2. Context en achtergronden
          3. Blz. 222 3. Kaderstellende (beleids)nota's
          4. Blz. 223 4. Beschikbare weerstandcapaciteit
          5. Blz. 224 5. Benodigd weerstandsvermogen
          6. Blz. 225 6. Risicokaart
          7. Blz. 226 7. Financiële kengetallen
        3. Blz. 227 Paragraaf B. Onderhoud kapitaalgoederen
          1. Blz. 228 Missie
          2. Blz. 229 Context en achtergronden
          3. Blz. 230 Kaderstellende beleidsnota's
          4. Blz. 231 Ontwikkelingen
        4. Blz. 232 Paragraaf C. Financiering
          1. Blz. 233 1. Missie
          2. Blz. 234 2. Context en achtergronden
          3. Blz. 235 3. Kaderstellende (beleids) nota's
          4. Blz. 236 4. Ontwikkelingen
          5. Blz. 237 a. Renteontwikkeling en rentetoerekening
          6. Blz. 238 b. Financieringsbehoefte
          7. Blz. 239 c. Kasgeldnorm
          8. Blz. 240 d. Renterisiconorm
          9. Blz. 241 e. Overige risico's
        5. Blz. 242 Paragraaf D. Bedrijfsvoering
          1. Blz. 243 Inleiding
          2. Blz. 244 Formatie en budget ambtelijke organisatie
          3. Blz. 245 Apparaatskosten
          4. Blz. 246 Verdieping van enkele onderwerpen
          5. Blz. 247 Paragraafgegevens
        6. Blz. 248 Paragraaf E. Verbonden partijen
          1. Blz. 249 Inleiding
          2. Blz. 250 Bestuurlijk belang - bezetting bestuurszetels
          3. Blz. 251 Gemeenschappelijke regelingen
          4. Blz. 252 Overig
        7. Blz. 253 Paragraaf F. Grondbeleid
          1. Blz. 254 Missie
          2. Blz. 255 Context en achtergronden
          3. Blz. 256 Kaderstellende (beleids)nota's
          4. Blz. 257 Ontwikkelingen
        8. Blz. 258 Paragraaf G. Lokale heffingen
          1. Blz. 259 Beleid
          2. Blz. 260 Tarieven
          3. Blz. 261 Onroerende zaakbelastingen
          4. Blz. 262 Afvalstoffenheffing
          5. Blz. 263 Rioolheffing
          6. Blz. 264 Verblijfsbelasting
          7. Blz. 265 Reclamebelasting
          8. Blz. 266 Rechten en leges
          9. Blz. 267 Marktgelden
          10. Blz. 268 Rechten begraafplaats
          11. Blz. 269 Belastingen, rechten en leges
          12. Blz. 270 Kwijtscheldingsbeleid
        9. Blz. 271 Paragraaf H. Subsidies
          1. Blz. 272 Overzicht subsidieregister
          2. Blz. 273 Toelichting subsidieregister
        10. Blz. 274 Paragraaf I. Wet open overheid (Woo)
          1. Blz. 275 Inleiding
          2. Blz. 276 Actieve openbaarmaking
          3. Blz. 277 Passieve openbaarmaking
          4. Blz. 278 Samenhang tussen de Woo en Informatiebeheer/ Informatiehuishouding op orde
      13. Blz. 279 3. Samenvatting voorstellen en vaststellingsbesluit
        1. Blz. 280 3. Samenvatting voorstellen en vaststellingsbesluit
      14. Blz. 281 4. Bijlagen
        1. Blz. 282 4.1 Investeringsplan
          1. Blz. 283 Overzicht investeringen
        2. Blz. 284 4.2 (Vervangings)investeringen
          1. Blz. 285 4.4 (Vervangins) investeringen
        3. Blz. 286 4.3 Reserves en voorzieningen
          1. Blz. 287 4.3.1 Reserves
          2. Blz. 288 4.3.2 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves
          3. Blz. 289 4.3.3 Voorzieningen
        4. Blz. 290 4.4 Financiële gegevens
          1. Blz. 291 (Geprognosticeerde) balans 2025-2029
          2. Blz. 292 EMU-overzicht
          3. Blz. 293 Renteschema Begroting
        5. Blz. 294 4.5 Overzicht incidentele baten en lasten
          1. Blz. 295 4.7 Overzicht incidentele baten en lasten
        6. Blz. 296 4.6 Taakvelden IV3
          1. Blz. 297 Begrote inkomsten en uitgaven per taakveld
        7. Blz. 298 4.7 Motie afschrijvingstermijn wegen
          1. Blz. 299 Woningbouw
        8. Blz. 300 4.8 Motie differentiatie verblijfsbelasting
          1. Blz. 301 Differentiatie verblijfsbelasting
        9. Blz. 302 4.9 Ombuigingen
          1. Blz. 303 Ombuigingen
          2. Blz. 304 4.9.1 Voorgestelde ombuigingen
    3. Zoeken
    4. Publicatie bijlagen
    5. Contact
    6. PrivacyStatement
    7. Sitemap