Meer
Publicatiedatum: 27-11-2018

Inhoud

2.1.08 Werk en inkomen

8.1 Missie

De gemeente streeft ernaar zo veel mogelijk mensen zowel sociaal als economisch te laten deelnemen aan de samenleving. Werk en  zelfredzaamheid is daarbij het uitgangspunt.

8.2 Context en achtergronden

Algemeen

Het aanvragen van een uitkering leidt niet automatisch tot een toekenning. De aanvrager is immers in principe zelf verantwoordelijk om zijn/haar eigen inkomen te verdienen. De gemeente doet daarom een beroep op de eigen kracht van mensen die een uitkering aanvragen en vraagt hen om zich optimaal in te zetten om zelf in hun levensonderhoud te voorzien. Lukt dit niet, dan ondersteunt de gemeente hen tijdelijk met een uitkering.  Wij zetten ons in om mensen met een uitkering zo snel mogelijk aan een betaalde baan te helpen. We doen dit bijvoorbeeld door bedrijven aan te trekken, werkgevers te benaderen en  bijstandsgerechtigden op te leiden.

 

Voor mensen voor wie betaalde arbeid op korte termijn niet haalbaar is, worden werkfit trajecten van 3 of 6 maanden aangeboden. Ook kunnen stages/werkervaringsplaatsen en maatschappelijk nuttige activiteiten een uitkomst bieden. Denk in dit verband aan de voormalige Sociale Werkvoorziening, nieuwkomers en andere mensen die een uitkering ontvangen van de gemeente.

 

Naast inkomens- en re-integratieondersteuning bestaat een deel van ons werk uit het bestrijden van misbruik van uitkeringen. Door inzet van sociale rechercheurs en de fraude alertheid van de medewerkers bestrijden we zwart werk en andere vormen van uitkeringsfraude.

Wij ondersteunen mensen met een laag inkomen niet alleen in hun levensonderhoud. Ons armoedebeleid is erop gericht de kwetsbaren ook te ondersteunen om te kunnen participeren. 

Komt men in de problemen door schulden dan willen wij door de inzet van vroegsignalering  in een zo vroeg mogelijk stadium met betrokkene in contact komen.  Deze werkwijze voorkomt dat betrokkene verder in de financiële problemen komt en op  een later moment een "zwaarder" en voor de gemeente duurder schuldhulpverleningstraject nodig heeft . 

 

Participatie en activering

De gemeente heeft op grond van de Participatiewet de taak om mensen met een bijstandsuitkering toe te leiden naar werk. Per 1 januari 2015 bestaat deze groep ook uit mensen met een (gedeeltelijke) arbeidsbeperking. Om dit doel te bereiken zetten wij verschillende instrumenten in, zoals een financiële compensatie voor de werkgever bij een gedeeltelijke arbeidscapaciteit (loonkostensubsidie), social return bij aanbestedingen, het bieden van scholing, werkvloerbegeleiding en stage/werkervaringsplekken voor onze doelgroep. Binnen de grenzen van de redelijkheid hebben uitkeringsgerechtigden de mogelijkheid om hun re-integratietraject zelf in te vullen. Door meer maatwerk bij de re-integratie te bieden zijn uitkeringsgerechtigden optimaal gemotiveerd voor hun re-integratietraject en zal de uitstroom eerder een duurzaam karakter hebben. 

 

Op regionale schaal vindt afstemming plaats bij de benadering van werkgevers. Naast de toeleiding naar werk leiden wij de groep waarvoor betaald werk nog niet haalbaar is toe naar maatschappelijk nuttige activiteiten zoals vrijwilligerswerk. Hierbij wordt samengewerkt met maatschappelijke partners, waaronder de stichting Welcom.

 

Programmadoel

Meer inwoners uit de gemeentelijke doelgroep participeren naar vermogen en zijn onafhankelijk van een bijstandsuitkering.

 

Armoedebeleid en schuldhulpverlening

Wij willen dat onze inwoners met een laag inkomen kunnen participeren in de samenleving. Hierbij hanteren wij het principe van maatwerk, laagdrempelige toegang en doelgerichte ondersteuning. In geval er ondersteuning nodig is, vindt er individuele toetsing plaats en worden enkel de daadwerkelijk gemaakte kosten vergoed.

 

De gemeente heeft een brede portal www.meedoeninmontferland.info waarin inwoners een volledig aanbod kunnen vinden van de minimaregelingen.

 

Personen waarvan bekend is dat zij voldoen aan de toegangscriteria voor het gemeentelijk minimabeleid kunnen laagdrempelig met een minimale administratieve belasting producten bestellen op het gebied van educatie, sport, welzijn en cultuur. Naast volwassenen is er in het bijzonder aandacht voor kinderen. De gemeente heeft voor hen een extra aanbod waarbij het accent ligt op educatie. Door dit aanbod wordt de achterstand van kinderen beperkt.

 

Wij willen een laagdrempelige toegang tot schuldhulpverlening en door middel van vroegsignalering voorkomen dat mensen in problematische schulden belanden. Het voorkomen en bestrijden van problematische schulden is een speerpunt in het gemeentelijke schuldhulpverleningsbeleid.

Wij helpen de armoede in Montferland te verlichten met onze lokale partners: de Voedsel- en kledingbank, het Solidariteitsfonds en kerken. We handhaven deze samenwerking.

 

Via de website www.meedoeninmontferland.info en diverse maatschappelijke organisaties zoals de Voedselbank, Kledingbank en stichting Leergeld De Liemers wordt ondersteuning in natura geboden.

 

Voor inwoners met een laag inkomen is er een kwijtscheldingsbeleid kunnen in dit kader ook gebruik maken van financiële ondersteuning. Hierop kan men een beroep doen door kwijtschelding van lokale belastingen aan te vragen of een financiële bijdrage in geval van bijzondere kosten of langdurig laag inkomen (bijzondere bijstand).

 

Programmadoel

Meer inwoners met een laag inkomen kunnen participeren en kunnen, indien noodzakelijk, een beroep doen op aanvullende financiële ondersteuning.

 

Daarnaast ondersteunen wij inwoners met problematische schulden. Daarbij houden wij wel rekening met de eigen verantwoordelijkheid van de schuldenaren. Voor de kaders  is het beleidsplan schuldhulpverlening 2016-2020 vastgesteld. Hierin is ook aandacht geschonken aan het voorkomen van schulden via lichte ondersteuning of door jongeren financieel zelfredzamer te maken.


Naast schuldhulpverlening aan natuurlijke personen via de gemeenschappelijke regeling Stadsbank Oost Nederland, ondersteunen wij ook (kleine) ondernemingen met financiële problemen. Hiervoor bieden wij financiële ondersteuning op basis van het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen aan.

 

Programmadoel

Meer inwoners zijn economisch zelfstandig en schulden vormen geen belemmering voor de participatie.

 

Nieuwkomers

Een goede integratie van nieuwkomers blijft een belangrijk speerpunt binnen dit programma. Werk staat centraal in het inburgeringsbeleid van de gemeente. Voor alle nieuwkomers wordt een individueel inburgeringsplan opgesteld. Doel hiervan is dat de nieuwkomers meteen aan het werk gaan en ondertussen de taal leren. In 2018 is inmiddels gestart met verschillende leerwerktrajecten binnen de sectoren bouw, zorg, horeca en logistiek.

 

Toch blijft de Nederlandse taal de grootste barrière om in de maatschappij te participeren en te integreren. Door het ontbreken van een voldoende taalkwalificatie is het moeilijk om aan het werk te komen. In het Taalhuis worden op verschillende plaatsen taalcursussen aangeboden. Momenteel wordt een dag vullend programma, denk aan vrijwilligerswerk en workshops over de Nederlandse cultuur, ontwikkeld omdat vooral de Nederlandse taal en werknemersvaardigheden na het inburgeringstraject vaak nog onvoldoende zijn. In de zomervakantie kunnen kinderen van nieuwkomers in de leeftijd van 6 tot 18 jaar deelnemen aan de zomerschool.

 

Programmadoel

Meer nieuwkomers participeren naar vermogen en de zelfredzaamheid wordt versterkt.

 

 

Uitvoering Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw)

Doelstellingen van de Wsw zijn:

  • het realiseren van werk onder aangepaste omstandigheden voor inwoners die daarop zijn aangewezen en daarvoor zijn geïndiceerd;
  • het bevorderen van de arbeidscapaciteit en arbeidsbekwaamheid van mensen met een Wsw-indicatie;
  • het zo mogelijk realiseren van uitstroom naar een reguliere baan.

 

 

Als gevolg van de invoering van de participatiewet is nieuwe instroom in de Wsw vanaf 1 januari 2015 niet meer mogelijk. Alle inwoners die op 31 december 2014 een arbeidscontract onder de Wsw hadden, behouden hun bestaande rechten en plichten tot het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Dit betrof bij de invoering van de participatiewet ongeveer 250 personen, waarvan 190 werkzaam bij Laborijn en 60 bij Presikhaaf. Dit aantal zal de komende jaren geleidelijk afnemen tot 0.

 

In 2016 is besloten het aanwijzingsbesluit voor de uitvoering van de Wsw in te trekken en uit te treden uit de gemeenschappelijke regeling uitvoeringsorganisatie Laborijn. Begin 2017 is dit besluit echter herroepen en is besloten te blijven deelnemen aan gemeenschappelijke regeling uitvoeringsorganisatie Laborijn. Ook het Wsw-personeel van Presikhaaf is in 2018 in dienst gekomen bij Laborijn. De medewerkers van de groenploeg (voorheen in dienst bij Laborijn) zijn inmiddels bij de gemeente in dienst genomen onder begeleid werken. Dit houdt o.a. in dat deze werknemers een terugkeergarantie bij Laborijn hebben.

 

Wij achten het van belang dat bij de uitvoering van de Wsw zo veel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die de reguliere arbeidsmarkt biedt. De gemeente vervult daarbij een voorbeeldrol door het in dienst nemen van een grote groep Wsw-medewerkers, werkzaam in de groenploeg.

 

Programmadoel

Meer inwoners met een Wsw-indicatie zijn extern geplaatst bij reguliere werkgevers (via detachering of begeleid werken).

 

Verbonden partijen

Laborijn

Laborijn is de uitvoeringsorganisatie van arbeidsparticipatie, arbeidsondersteuning en bijstand. De gemeente Montferland neemt alleen deel aan deze gemeenschappelijke regeling voor uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (smalle deelnemer).

 

Stadsbank Oost Nederland

 De bank is een kredietbank en heeft tot doel om een, zowel vanuit een bedrijfseconomische als ook maatschappelijke optiek bezien, verantwoord pakket van financiële dienstverlening gericht op  schuldhulpverlening aan te bieden aan de inwoners van de deelnemende gemeenten.

8.3 Kaderstellende (beleids)nota's

  • Het beleidsplan Participatie 2019-2021
  • De verordeningen en beleidsregels Participatiewet 2017
  • Het uitvoeringsplan re-integratie 2019
  • Het Beleidsplan Handhaving Participatiewet (2015)
  • Het Armoedebeleid 2016-2020
  • Het beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2016-2020

8.4 Programmaonderdelen

Naast het reguliere werk herkennen wij binnen dit programma speerpunten op de volgende programmaonderdelen:

  • Participatie en activering
  • Minimabeleid en schuldhulpverlening
  • Nieuwkomers
  • Voormalige WSW

8.5 Programmagegevens

 

Programmaonderdeel/omschrijving prestatiegegeven Werkelijk 2016 Werkelijk 2017
Raming 2018 Raming 2019
01 Participatie en activering        
Instroom uitkeringen 180 131 160 140
Uitstroom uitkeringen totaal   171 185 170
Uitstroom naar werk   60 65  60
Instroom statushouders in uitkering (1)   28 40 30
         
02 Armoedebeleid en schuldhulpverlening        
Aantal aanvragen bijzondere bijstand   600 605 605
Aantal deelnemers van de Collectieve zorgkostenverzekering van Menzis  344 747 905 

750

Aantal kwijtscheldingen

  631 680 680
Aantal aanbieders 'Meedoen in Montferland'   115 90 120
Aantal afgeronde trajecten schuldhulpmaatje   62 80 65
Aantal schuldhulpverleningstrajecten   - 65 65
Aanvragen Bbz   13 30 15
         
03 Nieuwkomers        
Aantal statushouders gehuisvest (individuen)   66 Niet bekend   
         
04 Voormalig Wsw        
Aantal SE met een dienstverband voormalig Wsw (31 december)   205,55 201,63  

 

 

Participatie en activering

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.   Aantal banen per 1.000 inw.

638,1

758,2

2017

LISA

2.   Personen met bijstandsuitkering per 1.000 inw. (18 jaar en ouder)

22,2

41,9

2017

CBS Participatiewet

3.   Banen naar sector

       
  • Industrie:

22,7%

 

2017

LISA

  • Landbouw:

3,7%

 

2017

LISA

  • Handel:

17,6%

 

2017

LISA

  • Collectieve dienstverl:

19,8%

 

2017

LISA

  • Zakelijke dienstverl:

33,9%

 

2017

LISA

  • Overige dienstver:

2,3%

 

2017

LISA

4.   Huishoudens met bijstandsuitkeringen (% van totaal)

3,0%

5,7%

2017

CBS Participatiewet

5.   Bijstand gerelateerde uitkering vanaf AOW-leeftijd (personen per 1.000 inw. 65 jr en ouder)

7,6

16,0

2017

CBS Participatiewet

6.   Alleenstaanden met bijstandsuitkeringen (% tov huishoudens alleenstaand)

6,3

9,7

2017

CBS Participatiewet

7.   Lopende re-integratievoorzieningen (eind peilperiode) personen per 1.000 inw. 15-64 jr.

9,9

15,0

2015

CBS Participatiewet

8.   Nieuwe re-integratievoorzieningen per 1.000 inw. 15-64 jr.

12,6

15,0

2016

CBS Participatiewet

9.   Beëindigde re-integratievoorzieningen per 1.000 inw. 15-64 jr.

5,4

12,0

2016

CBS Participatiewet

10.          Werkloze beroepsbevolking personen per 1.000 inwoners 15-64 jaar

0

25

2017

CBS Arb.deeelname

11.          Beroepsbevolking opleiding laag per 1.000 inw. 15-65 jr.

223

170

2017

CBS Arb.deeelname

12.         Personen met lopende re-integratievoorziening naar inkomstenbron (per 1.000 inw. 15-65 jr.)

       
  • Werkend zonder WWB

1,3

1,5

2015

CBS Participatiewet

  • Werkend met WWB

 0,9

1,5

2015

CBS Participatiewet

  • WWB (zonder werk)

7,2

10,7

2015

CBS Participatiewet

  • Overige

 0,4

1,3

2015

CBS Participatiewet

13.         Inkomen als zelfstandige zzp-ers (dzd euro)

28,5

33,7

2014

CBS Lokale economie

14.         Aantal huishoudens met bijstandsuitkeringen (% t.o.v. totaal)

3,0

5,7

2017

CBS Participatiewet

 

Armoedebeleid en schuldhulpverlening

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.    Huishoudens met laag inkomen

7,5%

 

2014

CBS Rio

2.    Huishoudens hoog inkomen

8,2%

 

2014

CBS Rio

3.   Kinderen opgroeiend in armoede

4,02%

6,85%

2015

WSJG

 

 

 

 

 

 

Uitvoering wet sociale werkvoorziening

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

Aantal inwoners met een WSW-dienstverband

205,72 SE

 

2017

Begr Laborijn

8.6 Financiën

De financiële kaders, inclusief nieuw beleid en kapitaallasten investeringen, voor het programma Werk en Inkomen zijn:

- = nadeling, (bedragen x1.000)

Voor een overzicht van de verwerkte bedragen voor nieuw beleid en investeringen wordt verwezen naar de bijlagen.

Bedragen x1000
Exploitatie Werkelijk 2017 Begroting 2018 Begroting 2019 MJB raming 2020 MJB raming 2021 MJB raming 2022
Lasten 15.653 15.873 16.582 16.392 16.257 16.201
Baten 7.950 8.208 8.108 8.108 8.108 8.108
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -7.703 -7.666 -8.474 -8.284 -8.149 -8.093
Stortingen 1.080 0 0 0 0 0
Onttrekkingen 995 0 0 0 0 0
Mutaties reserves -85 0 0 0 0 0