Meer
Publicatiedatum: 27-11-2018

Inhoud

2.1.07 Maatschappelijke ondersteuning en veiligheid

7.1 Missie

In de gemeente Montferland kunnen alle inwoners meedoen in de samenleving. Wie daar niet op eigen kracht in slaagt kan rekenen op ondersteuning van de gemeente.

Daarnaast streeft de gemeente naar verhoging van de veiligheid in zowel objectieve als subjectieve zin.

7.2 Context en achtergronden

Algemeen

In het kader van de Wmo was en is de gemeente verantwoordelijk voor de ondersteuning van kwetsbare inwoners, bijvoorbeeld ouderen met beginnende dementie of mensen met een lichamelijke beperking. Met de invoering van de Wmo 2015 is de gemeente daarnaast verantwoordelijk geworden voor een groep zeer kwetsbare inwoners. Denk in dit verband aan mensen met een psychische en/of verstandelijke beperking.  Hiermee is ook het aantal mensen met een meervoudige problematiek, waarvoor de gemeente wat betreft ondersteuning verantwoordelijk is, toegenomen.  Voor deze nieuwe cliënten vereist dit specialistische deskundigheid die,  gezien de omvang, alleen op de schaal van de gemeente als geheel rendabel aangeboden kan worden. 

 

Een belangrijk element van de Wmo is dat uitgegaan wordt van de eigen kracht van inwoners en de inzet van sociale netwerken daar om heen. Het stimuleren en ondersteunen van vrijwilligers, mantelzorgers en maatschappelijke initiatieven op het vlak van ondersteuning is daarom belangrijk. Dit doen wij samen met onze maatschappelijke partners, waarvan Welcom een zeer belangrijke is. Het welzijnswerk draagt bij aan het realiseren van de doelen van de Wmo en de Jeugdwet. Ondersteuning vindt bij voorkeur dichtbij de mensen plaats en via een vrij toegankelijke voorziening. Voor inwoners die aangewezen zijn op ondersteuning biedt de gemeente algemene voorzieningen, zoals inloop- en ontmoetingsactiviteiten en praktische diensten. Indien deze niet toereikend zijn, komen mensen in aanmerking voor een maatwerkvoorziening. Voor deze afwegingen en arrangementen is het Sociaal Team voldoende toegerust. Hierbij wordt rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden en wensen van cliënten.

In verband met budgetneutraliteit staan de budgetten voor het Sociaal Domein onder druk. Er is een pakket van maatregelen in de maak maar deze zijn nog niet rijp om te kunnen opnemen in deze begroting.

 

Maatschappelijke opvang en beschermd wonen zijn ook voorzieningen met een belangrijke waarde voor burgers die niet op eigen kracht kunnen participeren.

Het domein veiligheid wordt voor een groot gedeelte bovenlokaal vormgegeven. Lokaal ligt de focus op preventieve activiteiten. De visie op de maatschappelijke ondersteuning past ook bij onze visie op veiligheid, primair hebben inwoners zelf een verantwoordelijkheid voor een veilige leefomgeving.

 

Maatschappelijke inzet en mantelzorg

Mantelzorgers en vrijwilligers zijn belangrijke steunpilaren in een samenleving waar zorg, hulp en aandacht voor elkaar als basiswaarden gelden. De gemeente kan mensen niet verplichten zich maatschappelijk in te zetten maar wel ondersteunen en waarderen. De gemeente heeft de taak om overbelasting van mantelzorgers te helpen voorkomen. Voor een groot deel is deze ondersteuningstaak uitbesteed aan de Stichting Welcom die hiervoor een Steunpunt Mantelzorg heeft ingericht. Het Sociaal Team Montferland heeft ook een rol in het signaleren van mogelijke overbelasting bij mantelzorgers.

 

Vrijwilligers kunnen onderdeel zijn van de arrangementen in de ondersteuning van kwetsbare inwoners, denk aan formulierenhulp en maatjesprojecten.  Het is belangrijk dat deze informele zorg goed begeleid wordt door professionals. Begeleiding en scholing van vrijwilligers kunnen daarin voorzien. Om vrijwilligersorganisaties te ondersteunen bij het uitvoeren van hun taken continueren wij de inzet van het Vrijwilligersplein bij Welcom.

 

De gemeente geeft ruimte aan maatschappelijke initiatieven in wijken en kernen die van onderop tot stand komen.  Voor inwoners die in georganiseerd verband vrijwilligerswerk doen en ook voor mantelzorgers heeft de gemeente een vrijwilligersverzekering afgesloten. 

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar een gemeenschap die meer (vrijwillig) ondersteuning biedt aan elkaar in buurten en sociale netwerken (lichte hulp en mantelzorg).

 

Maatschappelijke ondersteuning voor volwassenen

Inwoners die niet op eigen kracht of met behulp van het sociale netwerk kunnen deelnemen aan de samenleving, ontvangen ondersteuning om zo snel mogelijk weer zelfstandig deel te kunnen nemen. Ons uitgangspunt is om niet de regie over te nemen, maar het zo veel mogelijk weer terugleggen bij de inwoner. De ondersteuning vindt individueel of groepsgewijs plaats en is aangepast aan de vraag van de inwoner. Daarnaast zijn er algemene voorzieningen die laagdrempelig zijn en waarvoor geen indicatie nodig is.

 

De gemeente zet in op lokale algemene voorzieningen en laat zich daarbij leiden door de vraag en behoefte van inwoners.  De samenwerking tussen algemene voorzieningen en het Sociaal Team kan een beroep op (dure) maatwerkvoorzieningen uitstellen of voorkomen.  Dit geldt met name voor inwoners met een beperkt eigen sociaal netwerk en weinig dagstructuur.

 

Een zeer kwetsbare groep wordt gevormd door mensen die met psychische problemen, verslavingsproblemen en complexe zorgsituaties te maken hebben. Symptomen hiervan kunnen zijn: overlast, dakloosheid, huiselijk geweld, onaangepast gedrag en sociaal isolement.  De gemeente wil deze problematiek allereerst voorkomen. De Sociale Teams spelen hierbij een belangrijke rol door lokale en regionale zorg- en hulpverleners hierbij te betrekken. Soms lukt het niet om dit te voorkomen, dan zorgt de gemeente in regionaal verband voor goede en voldoende opvang, hulp en maatregelen tot herstel.

 

De 'Commissie Toekomst Beschermd Wonen' heeft eind 2015 haar advies uitgebracht aan de VNG over de toekomst van Beschermd Wonen. Dit advies raakt ook de Maatschappelijke Opvang.  Dit rapport is de opmaat om de komende jaren een visie te gaan vormen op beide terreinen.  Begin 2018  is regionale visie door de gemeenten in de Achterhoek vastgesteld. Met de implementatie hiervan is inmiddels gestart. Primair gaat de indicering via de lokale Sociale Teams. De uiteindelijke beslissing tot toewijzing ligt bij de centrumgemeente, die hiervoor ook de financiering vanuit het Rijk ontvangt.

 

Programmadoel

Wij streven naar een veilige en zo zelfstandig mogelijk woonsituatie van onze inwoners.

De gemeente streeft naar stabilisering van het aantal inwoners dat zelfstandig in staat is deel te nemen aan de samenleving zonder aangewezen te zijn op maatwerkvoorzieningen vanuit de Wmo.

 

Veiligheid

Veiligheid kan worden gedefinieerd als het aanwezig zijn van een zekere mate van orde en rust in het publiek domein en van bescherming van leven, gezondheid en goederen tegen acute en dreigende aantastingen. In feite in een situatie verkeren die zo veel mogelijk vrij is van gevaar.

Het is van belang dat inwoners veilig zijn (objectieve veiligheid) en zich veilig voelen (subjectieve veiligheid). Veilig voelen en veilig zijn hoeven niet perse gelijk op te gaan. Zo houdt het terugdringen van feitelijke aantastingen van de veiligheid niet per definitie meteen een verbetering van het veiligheidsgevoel in. 

 

In eerste instantie is de burger zelf aan zet en neemt daarbij zijn/haar verantwoordelijkheid voor de veiligheid en leefbaarheid in de eigen woonomgeving. In Montferland bestaande initiatieven zoals WhatsApp-groepen in woonbuurten of het buitengebied en gezamenlijke bewaking op bedrijventerreinen passen hierbij.

 

De gemeente Montferland heeft de regierol bij het veiligheidsbeleid. Ze zorgt voor afstemming tussen de verschillende partijen die betrokken zijn bij het veiligheidsbeleid en voert de regie over de verschillende maatregelen. Daarnaast zorgt de gemeente dat de maatregelen beleidsmatig worden ingebed. In dat kader stelt de gemeenteraad bijvoorbeeld het Integraal Veiligheidsbeleid en het Integraal Handhavingsbeleidsplan vast evenals de Algemene Plaatselijke Verordening.

 

Daarnaast zet de gemeente zich in om de gemeentelijke organisatie toe te rusten op de bestrijding van rampen en calamiteiten. Tevens is de gemeente verantwoordelijk voor de instandhouding van de brandweerkazernes.

Nieuw is de regierol van de gemeente bij de aanpak van ondermijning in samenwerking met vele samenwerkingspartners. Diverse landelijke ontwikkelingen worden nauwgezet gevolgd om trends en ontwikkelingen te vertalen naar de situatie in de gemeente Montferland. Als voorbeeld kan hierbij gedacht worden aan radicalisering, OMG (criminele motorclubs), aanpak ondermijning en cybercrime.

 

In geval van crises, rampen, brand of zware ongevallen beschikt de burgemeester over vergaande bevoegdheden. Op grond van de Wet veiligheidsregio’s werkt de gemeente Montferland in de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland met 21 andere gemeenten samen ten aanzien van taken op het terrein van brandweerzorg, rampenbeheersing, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De gemeente is medeverantwoordelijk voor de bestuurlijke en organisatorische aansturing van de veiligheidsregio als gemeenschappelijke regeling.

 

In de Gemeentewet is opgenomen dat de burgemeester zich bedient van de politie in de handhaving van de openbare orde en in de hulpverlening. De politie beschikt over geweldsmiddelen om zo nodig af te dwingen dat men zich aan de regels houdt. De politie is daarmee een belangrijk - zo niet het belangrijkste - instrument om de daadwerkelijke handhaving van de openbare orde te vervullen. In de Politiewet 2012 zijn de taak en de organisatie van de Nationale politie bepaald. Tevens is in de wet omschreven op welke wijze de politie onder aansturing van bestuur en justitie staat.

 

In 2019 gaan we samen met het CCV (Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid) en een netwerk aan lokale partners van start met de ontwikkeling van een Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) in het buitengebied. Het KVO helpt om betrokken partijen als gemeente, politie, brandweer en ondernemers gezamenlijk afspraken te maken om overlast, criminaliteit (ondermijning) en onderhoud aan te pakken. De veiligheidsproblemen worden in kaart gebracht, oplossingen gezocht en maatregelen genomen.

 

Tot slot zal ter bevordering van de veiligheid en de leefbaarheid meer worden ingezet op integrale handhaving. Zoals veel gemeenten staat ook de gemeente Montferland voor de opgave om afstemming en coördinatie te brengen in de gemeentelijke toezicht- en handhavingstaken in het sociale domein, fysieke domein en veiligheidsdomein. Immers de reële mogelijkheid bestaat dat overtredingen betreffende het sociale domein (Participatiewet, Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugdwet) hand in hand gaat met overtredingen in het fysieke domein (Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht) en veiligheidsdomein (overlast en criminaliteit, Algemene Plaatselijke Verordening, Wet Basisregistratie Personen).

Met als doel dat daadkrachtig optreden mogelijk wordt is binnen het college de burgemeester portefeuillehouder Integrale Handhaving. De burgemeester bij uitstek is in staat zowel de interne samenwerking als de externe samenwerking en afstemming binnen de (strafrechtelijke en bestuursrechtelijke) keten te bevorderen. Voor de zomer 2019 wordt de raad een nota Integrale Handhaving 2019-2023 ter vaststelling aangeboden. Vanwege de reeds toegenomen werklast wordt de personele capaciteit voor handhaving structureel versterkt: 0,5 fte juridisch (APV) en 1,0 fte privaatrechtelijk (fysieke leefomgeving).

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar het terugdringen van de feitelijke aantastingen van de veiligheid, het verkleinen van de veiligheidsrisico’s en het verminderen van onveiligheidsgevoelens bij de burgers.

 

Verbonden partijen

Vervoersorganisatie regio Arnhem Nijmegen

In april 2016 is de Vervoersorganisatie regio Arnhem Nijmegen opgericht. Het is een gemeenschappelijke regeling, gebaseerd op een bedrijfsvoeringsorganisatie. Eén van de taken van deze Vervoersorganisatie is het regelen van het doelgroepenvervoer, waarbij sprake is van een bundeling van het doelgroepenvervoer (vooralsnog WMO-vervoer en Leerlingenvervoer).

 

Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)

De gemeente maakt, samen met 21 andere gemeenten, deel uit van de VNOG. De VNOG  draagt zorg voor een adequate uitvoering van de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening zoals is vastgelegd in de Wet Veiligheidsregio's.

7.3 Kaderstellende (beleids)nota's

  • Kadernota subsidiebeleid 2016-2017
  • Wmo beleidsplan 2017 - 2018 (in ontwikkeling)
  • Subsidieregeling Ondersteuning bij maatschappelijke Participatie
  • Nota lokaal Gezondheidsbeleid
  • Integraal Veiligheidsbeleid 2016-2019
  • Regionaal Beleids- en crisisplan

7.4 Programmaonderdelen

Naast het reguliere werk herkennen wij binnen dit programma speerpunten op de volgende programmaonderdelen:

  • Vrijwilligerswerk en mantelzorg
  • Maatschappelijke ondersteuning voor volwassenen
  • Veiligheid

7.5 Programmagegevens

%Programmaonderdeel/omschrijving prestatiegegeven Werkelijk 2016 Werkelijk 2017
Raming 2018 Raming 2019
01 Vrijwilligerswerk en mantelzorg        

Aantal bemiddelingen naar vrijwilligerswerk

180 154  150 150
Aantal vacatures vrijwilligerswerk 86 82  75 75
Aantal begeleidingstrajecten mantelzorgondersteuning 275 238 250 250
         
02 Maatschappelijke ondersteuning voor volwassenen        
Aantal gestarte procedures huisverbod 11    10  
Aantal opgelegde huisverboden 8    8  

03 Veiligheid

   

 

 

Aantal succesvolle bemiddelingen Stichting Welcom

30 31

 32

36

Communicatie over preventie uitgevoerd

1   1 2
Indexcijfer voor onveiligheidsgevoelens  (2012 = index 100,  bron: www.waarstaatjegemeente.nl) 86     85

 * Vanaf 2016 is er een gemeentelijke monitor vastgesteld. Vanaf komend jaar zullen werkelijke cijfers en streefwaardes kunnen worden bepaald.

 

Vrijwilligerswerk en mantelzorg

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.  Verbondenheid buurt (waardering 1-10)

7,66

7,32

2016

WSJG

2.  Hulp aan buren

68%

67%

2016

WSJG

3.  Vrijwilligerswerk

45%

44%

2016

WSJG

4.  het percentage inwoners dat zich inzet voor de buren

68%

67%

2016

WSJG

5.  het percentage inwoners dat zich inzet voor buren in een zorgwekkende situatie

46 %

37 %

2016

WSJG

6.  Het percentage inwoners dat zorg aan een hulpbehoevende naaste verleent

48%

43%

2016

WSJG

7.  Het percentage inwoners dat actief is in het Verenigingsleven

65%

57%

2016

WSJG

8.  Het percentage inwoners dat vindt dat buurbewoners altijd voor elkaar klaar staan

48%

43%

2016

WSJG

9.  Mantelzorg

17,2%

14,2%

2016

Gezondheidsmonitor

10.  Eenzaamheid

36,8%

38,8%

2012

Gezondheidsmonitor

11.  De mate waarin een inwoner beschikt over  betekenisvoller sociale relaties

7,74

7,58

2016

WSJG

12.  Het percentage inwoners dat zich belemmerd voelt in zijn of haar dagelijkse activiteiten door het geven van zorg aan een hulpbehoevende naaste

45

37

2016

WSJG

13.  Het percentage inwoners dat nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid ervaart

63

62

2016

WSJG

 

 

 

Maatschappelijke opvang en beschermd wonen

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.   De mate waarin een inwoners naar alle waarschijnlijkheid voor hulp en zorg kan terugvallen op familie, vrienden of buurtgenoten

6,79

6.76

 

 

2.   De mate waarin inwoners geen beperkingen ervaren om deel te nemen aan de samenleving

8,43

8,31

 

 

 

Algemene en maatwerkvoorzieningen WMO

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.   Inwoners met individuele Wmo-voorzieningen

59

 

74

2de helft 2017

CBS MSD WMO

2.    Huishoudens met voorziening per wet per 1.000 inw.:

   

 

 

  • Alleen jeugd

34

28

2de helft 2017

CBS MSD WMO

  • Alleen P-wet

28

51

2de helft 2017

CBS MSD WMO

  • Alleen Wmo

94

87

2de helft 2017

CBS MSD WMO

  • Jeugd en P-wet

2

4

2de helft 2017

CBS MSD WMO

  • Jeugd en Wmo

3

2

2de helft 2017

CBS MSD WMO

  • P-wet en Wmo

6

13

2de helft 2017

CBS MSD WMO

  • Jeugd, P-wet en Wmo

1

0

2de helft 2017

CBS MSD WMO

3.   Jongeren met jeugdzorgtrajecten in % van alle jongeren:

     

 

  • Jongeren met jeugdhulp

11,1%

9,7%

2de helft 2017

CBS Jeugd

  • Jongeren met jeugdhulp met verblijf

1,4%

1,2%

2de helft 2017

CBS Jeugd

  • Jongeren met jeugdbescherming

0,9%

1,0%

2de helft 2017

CBS Jeugd

  • Jongeren met jeugdreclassering
0,2% 0,0%

2de helft 2017

CBS Jeugd

4.   Huishoudens zonder voorzieningen

83,2%

82,3%

2de helft 2017

CBS MSD WMO

 

 

 

Veiligheid

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.   Criminaliteitsindex (2012=100)

74

81

2016

CBS

2.   Misdrijven totaal per 1.000 inwoners

28,4

48,9

2017

CBS Gereg. Crimi.

3.   Vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners

4,4

4,8

2017

CBS Gereg. Crimi.

4.   Vernielingen en openbare orde per 1.000 inwoners

4,8

6,0

2017

CBS Gereg. Crimi.

5.    Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,6

5,0

2017

CBS Gereg. Crimi.

6.    Verkeersmisdrijven per 1.000 inwoners

4,0

6,5

2017

CBS Gereg. Crimi.

7.    Diefstallen per 1.000 inwoners

12,7

4,4

2017

CBS Diefstallen

8.    Diefstallen naar type per 1.000 inwoners:

       
  • Diefstal uit/vanaf auto

1,6

0,1

2017

CBS Diefstallen

  • Diefstal uit woning

2,1

0,3

2017

CBS Diefstallen

  • Diefstal van fiets

2,3

0,2

2017

CBS Diefstallen

  • Winkeldiefstal

0,6

2,1

2017

CBS Diefstallen

9.    Geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners

5,4

7,4

 

WVL

10.       Geregistreerde verkeersongevallen naar soort:

 

 

 

 

  • met uitsluitend materiele schade

84,1%

85%

2016

WVL

  • met letsel ziekenhuis

12,7%

9,5%

2016

WVL

  • met lichtgewonde

1,6%

5%

2016

WVL

  • met dodelijke afloop

1,6%

0,4%

2016

WVL

11.       Verkeersslachtoffers per 10.000 inw.

9,7

12,5

2016

DVS

12.      Valongevallen 65+ met ziekenhuisopname per 10.000 inw.

150

190

2015

VNL

13.       Ziekenhuisopnamen door ongevallen per 10.000 inw.

98

106

2015

VNL

14.      Verdachten per 1.000 inwoners

5,5

8,6

2014

KLPD

15.      Jeugdige verdachten (12-24 jr) per 1.000 inw.

10,9

17,7

2014

KLPD

16.      Verwijzingen Halt per 10.000 inw. 12-17 jaar

101

137

2016

Halt

17.      Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12-23 jaar)

0%

0,5%

2016

CBS Jeugd

18.      Verdachten 12-17 jr. per 1.000 inw.

2,6

10,6

2014

KLPD

19.      Verdachten 18-24 jr. per 1.000 inw.

19,8

23,6

2014

KLPD

 

7.6 Financiën

De financiële kaders, inclusief nieuw beleid en kapitaallasten investeringen, voor het programma Jeugd en onderwijs zijn:

Voor een overzicht van de verwerkte bedragen voor nieuw beleid en investeringen wordt verwezen naar de bijlagen.

Bedragen x1000
Exploitatie Werkelijk 2017 Begroting 2018 Begroting 2019 MJB raming 2020 MJB raming 2021 MJB raming 2022
Lasten 12.279 12.676 12.106 11.906 11.906 11.916
Baten 611 643 622 622 622 622
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -11.667 -12.033 -11.484 -11.284 -11.284 -11.294
Stortingen 993 1.782 1.805 1.805 1.805 1.805
Onttrekkingen 2.270 2.229 2.805 1.897 1.869 1.841
Mutaties reserves 1.277 447 1.000 92 64 36