Meer
Publicatiedatum: 27-11-2018

Inhoud

2.1.06 Jeugd, onderwijs en cultuur

6.1 Missie

De gemeente Montferland wil dat jongeren opgroeien in een omgeving die  gezond en veilig is. Hierin is voor talent ontwikkeling, de mogelijkheid om goed onderwijs te volgen en om perspectief te hebben op werk en inkomen.

6.2 Context en achtergronden

Jeugd

Onder jeugd verstaan we de groep in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. Het is belangrijk dat kinderen en jongeren zich op een goede en gezonde manier kunnen ontwikkelen. Het beleid gericht op jongeren wordt onderverdeeld in verschillende beleidsterreinen: jeugdhulp, onderwijs en preventie.

 

Jeugdhulp

Met de invoering van de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor een groep jongeren die voorheen onder de verantwoordelijkheid van de provincie en/of het rijk vielen. Het betreft over het algemeen een groep die zeer kwetsbaar is met een soms zeer complexe problematiek. Een globale indeling onderscheidt kinderen met een verstandelijke beperking, kinderen met een psychiatrische problematiek, kinderen met gedragsproblemen en tenslotte kinderen die opgroeien in problematische gezinnen. De jeugdhulp wordt in hoofdzakelijk regionaal ingekocht. Een klein deel van de hulp wordt lokaal dan wel landelijk ingekocht. De toegang tot de jeugdhulp gebeurt via het sociaal team, de huisartsen en  de rechterlijke macht.  De jeugdhulp is, net als de Wmo, een openeinde regeling waarbij opgemerkt wordt dat het leveren van zorg na verwijzing door artsen of rechters verplicht is.  Circa 60% van de toewijzing geschiedt buiten de gemeente om. Met de huisartsen is inmiddels  overleg  gaande.  Het budget voor de jeugdhulp wordt vastgesteld op basis van een zogenaamd objectief verdeel model. Voor Montferland echter pakt dit model ongunstig uit. Dit betekent dat op de jeugdhulp sprake is van een structureel tekort.


Preventie
Onder preventie vallen in dit kader: Voor- en vroegschoolse educatie, toezicht op het leerplichtverzuim, de integrale jeugdgezondheidszorg, het jongerenwerk in de jongerencentra en preventie activiteiten van het Sociaal Team Jeugd.

Voor en Vroegschoolse Educatie
De laatste jaren was het percentage jongeren, dat een voorschools traject bezoekt, afgenomen. Vanaf 2016 werken we met het gekanteld beleid “geld volgt kind” met als doel: Leerlingen starten zonder achterstand op het basisschool. Tevens wordt het geïnvesteerd in de behalen van de 3F taal niveau voor alle in de gemeente Montferland werkende pedagogische medewerkers. Dit is gedeeltelijke een opdracht van het Rijk waarvoor ook budgetten ontvangen worden.

 

De toegang voor de inwoners van Montferland vindt plaats via het Sociaal Team en met betrekking tot de jeugd in het Sociaal Team, team Jeugd. Hier kunnen dan alle inwoners terecht en wordt de problematiek vanuit de jongere en zijn omgeving (gezin) bekeken.

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar:

  • de afname van het aantal kinderen in een kwetsbare positie.
  • een effectiever en efficiënter georganiseerd aanbod van jeugdhulp.

 

 

Onderwijs

Onderwijs is van essentieel belang voor de jeugd en volwassenen om talenten te ontwikkelen. Onderwijs is ook een onderdeel van de opvoeding van kinderen om uit te groeien tot volwaardige deelnemers aan de samenleving. Op 1 januari 2018 bedroeg het aantal leerplichtige inwoners in de leeftijd van 5 tot en met 16 jaar: 4.464 (t.o.v. 4.672  het jaar daarvoor). Dit aantal zal de komende jaren, door de ontgroening, verder afnemen. 

 

Basisscholen
De gemeente heeft op 1 januari 2018 13 basisscholen. De scholen in Loerbeek (2014), Stokkum (2015) en Nieuw-Dijk (2017) zijn inmiddels gesloten vanwege het geringe aantal leerlingen.

Het aantal scholen zal op termijn nog verder dalen omdat de basisgeneratie (leerlingen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar in de periode van 2010-2025) met circa 30% afneemt. Op dit moment is de basisgeneratie al met 28% afgenomen.

Leerlingendaling
De daling van leerlingen zorgt er voor dat er in de onderwijsgebouwen sprake is van leegstand c.q. overcapaciteit in aanwezige m2. Door de daling van de basisgeneratie is de druk op instandhouding van een aantal scholen (in met name de kleine kernen) toegenomen. Met de sluiting van scholen, zoals de school in Nieuw-Dijk het afgelopen jaar, daalt ook de overcapaciteit in m2.

 

Nog steeds geldig is de samen met schoolbesturen opgestelde huisvestingsvisie (in 2015). De visie zorgt voor kwalitatief goed onderwijs, bereikbaar en goed verdeeld over de gemeente (in spreidingsgebieden).


Passend Onderwijs
Een andere ontwikkeling binnen het onderwijs is de invoering van het Passend Onderwijs. Om hier uitvoering aan te geven, worden door de samenwerkingsverbanden ondersteuningsplannen opgesteld. Deze plannen  behoeven de goedkeuring van de gemeente. De gemeente heeft hier een sturingsinstrument in handen om invulling te geven aan de ondersteuning die aan kinderen uit Montferland geboden wordt. Daarnaast linkt Passend Onderwijs met jeugdzorg. Kinderen in het basisonderwijs met bepaalde problematiek behoeven specifieke aandacht op het terrein van onderwijs, maar soms ook op het terrein van zorg. Dit zal afgestemd moeten worden tussen het onderwijs en de gemeente. Op basis hiervan zullen de leerlingen met leer- en/of gedragsproblemen veel meer dan voorheen naar de basisschool in de eigen gemeente of de school voor voortgezet onderwijs in de omgeving gaan, met de nodige zorg van de school. Hierdoor zal er ook sprake zijn van minder vervoer naar de scholen voor speciaal onderwijs. Er wordt rekening gehouden met een afname van het aantal te vervoeren leerlingen en dus ook de kosten van vervoer. De kosten zullen tevens afnemen doordat er ingezet wordt op zelfstandig leren reizen.

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar:

  1.  het optimaliseren van de huisvesting van het basisonderwijs.
  2.  het beperken van het aantal leerlingen dat het speciaal onderwijs bezoekt.

 

 

Ontmoeting en Cultuur
De inwoners van de gemeente vormen niet alleen een woongemeenschap, maar ook een leefgemeenschap. Ontmoetingsmogelijkheden en deelname aan culturele activiteiten dragen niet alleen bij aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen, maar zijn ook van belang voor de sociale cohesie in de gemeenschap. Cultuur is een middel om mensen te betrekken bij de samenleving. Daarom willen we bereiken dat bekendheid over en deelname van de bevolking aan activiteiten op het gebied van kunst en cultuur toeneemt, in het onderwijs liggen hiervoor kansen. De combinatiefunctionaris Cultuur vervult hierbij een belangrijke rol.

 

In Montferland rekenen wij tot het taakveld cultuur de activiteiten van muziek-, zang- en dansverenigingen, het muziekonderwijs, het theateraanbod, musea en het openbaar bibliotheekwerk. De bibliotheek draagt bij aan het verminderen van laaggeletterdheid onder de bevolking, het verminderen van taalachterstand en de toename van het aantal inwoners dat leest (leesbevordering). Op het gebied van mediawijsheid vervult de bibliotheek een taak, net als bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden van inwoners die daar behoefte aan hebben. De bibliotheken in Nederland staan voor nieuwe uitdagingen. De klassieke, en veruit meest bekende, uitleenfunctie zal minder en minder worden.  Zelfontplooiing  van burgers staat voorop. De bibliotheek kan door laagdrempelige toegang de middelen daartoe leveren. 

 

Het muziekonderwijs in de gemeente vorm gaan krijgen op basis van de 'Visie Muziekonderwijs Montferland 2020'. Het project "Meer Muziek in de Klas Lokaal De Liemers", waarvoor een convenant is ondertekend en als pilot van start zal gaan, zal daar onderdeel van uitmaken. 

Ook activiteiten als carnaval en kermis hebben een belangrijke verbindende functie. De culturele infrastructuur is vooral kleinschalig en dicht bij huis.

Dat betekent dat de inwoners van Montferland voor een meer professioneel cultuur-en theateraanbod zijn aangewezen op voorzieningen in de regio.  Stimulering van activiteiten rondom kunst en cultuur heeft als vertrekpunt de eigen kracht van de betreffende verenigingen en de Montferlandse samenleving.

 

De gemeente beschikt over een uitgebreid netwerk van accommodaties waarin de gemeenschappen hun sociale activiteiten kunnen organiseren. Deze accommodaties zijn verschillend als het gaat om eigendom, beheer en exploitatie. Als uitgangspunt is gekozen dat de gemeenschappen zo veel mogelijk zelf de verantwoordelijkheid dragen voor de instandhouding van dergelijke accommodaties. Hierover zal nader overleg plaatsvinden met de vertegenwoordigers van de gemeenschappen. 

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar goede leefbaarheid en sociale samenhang in de kernen, door het verder vormgeven en versterken van het cultuuraanbod in de gemeente. Wij willen daarom stimuleren dat meer inwoners meedoen aan culturele (in de brede zin) activiteiten.

De gemeenschappen worden meer eigen verantwoordelijkheid gegeven om huisvesting te organiseren waar ook ontmoetingsactiviteiten plaatsvinden.


Verbonden partijen

GGD Noord- en Oost-Gelderland
De GGD NOG is de - wettelijk verplichte - gezondheidsdienst van en voor 22 gemeenten. Het doel van de GGD is het uitvoeren van taken die de gezondheid van onze inwoners bevorderen en vallend onder de Wet publieke gezondheid. De reguliere taken die de GGD uitvoert, waaronder de Jeugdgezondheidszorg 4-18 jarigen, worden gefinancierd vanuit de inwonerbijdrage.

 

Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL)
Het ECAL is een gemeenschappelijke regeling voor de  gemeenten in de Achterhoek en voert de wettelijke archieftaken uit conform de Archiefwet. Daarnaast voert de ECAL ook voor de provincie en drie andere gemeenten overige erfgoedtaken uit, zoals documentatie en onderzoek en heeft een publieksfunctie.  Tot slot is het ECAL één van de 5 coalitiepartners waar de coördinatie is belegd van het 'Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek 2017-2020'. 

 

Huisvesting Voortgezet Onderwijs in de Liemers
De uitvoering, financiering en bekostiging van de huisvesting van het voortgezet onderwijs in de gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar is aan deze gemeenschappelijke regeling opgedragen.

 

NV Cultureel Centrum  Amphion
Amphion is een belangrijk cultureel centrum voor Doetinchem en de regio en bevordert het culturele leven in oostelijk Gelderland.

6.3 Kaderstellende (beleids)nota's

  • Nota “Wijk- en kerngericht werken”
  • Integraal Veiligheidsbeleid 2016-2019
  • Subsidieregeling Jeugd en Onderwijs Montferland 2017
  • Coalitieprogramma 2018-2022
  • Nota Grip op Verandering
  • Beleidsplan Jeugdbeleid
  • Huisvestingsvisie 2015-2023 gemeente Montferland
  • Visie Muziekonderwijs Montferland 2020

6.4 Programmaonderdelen

Naast het reguliere werk herkennen wij binnen dit programma speerpunten op de volgende programmaonderdelen:

  • Jeugd
  • Onderwijs
  • Cultuur en ontmoeting

6.5 Programmagegevens

Programmaonderdeel/omschrijving prestatiegegeven Werkelijk 2016 Werkelijk 2017 Raming 2018 Raming 2019 
01 Jeugd        

 Aantal ingezette jeugdzorgvoorzieningen

(in 2015 nog niet specifiek gemeten  en geregistreerd vanwege 1e jaar uitvoering van eze taak)

1105

952

1100

900

  •  Sociaal team jeugd
340 365 400  400
  •  Huisarts
350 187

 345

(POH-jeugd: 250)

250

 

  •  Jeugd of kinderarts/jeugdgezondheidszorg/Medisch specialist
57 50 50
  •  Medisch specialist
40  Samengevoegd met kinderarts    
  •  Gedwongen kader
50  117 50  100
  • Verwijzer onbekend 
255  226 0
 
  • Geen verwijzer
65 10  45 0
         
 Waardering cliënten geïndiceerde jeugdhulp 7,9 82% tevreden 85% 85%

 Aantal preventie activiteiten

  28

25

25

 Afname rechtstreekse doorverwijzingen van huisartsen naar jeugdhulp  350 187 300  250
 Aantal gesubsidieerde plekken VVE   52 55  55
 Aantal gesubsidieerde reguliere plekken peuteropvang   54  40 40
 Aantal verzuimgesprekken   139

110

125

 Uitgevoerde controles in de openbare ruimte   52

45

45

02 Onderwijs        
Aantal leerlingen, dat het speciaal onderwijs bezoekt 

255

250

 205 230?
Aantal leerlingen, dat vervoerd wordt  197 134 190  180
03 Cultuur & Ontmoeting        
Percentage scholen dat de combinatiefunctionaris bezoekt  100% 100% 100% 

100%

Percentage scholen dat de bibliotheek bezoek  100% 100% 100%  100%
Aantal projecten gericht op vermindering taalachterstand-laaggeletterdheid 2 3 3 3
Aantal projecten gericht op verbetering digitale vaardigheden 2 4
Beheren welzijnsaccommodaties in gemeentelijk beheer  6 4  0 0

 

 

Jeugd

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.   Aantal inwoners 0-18 jaar

 

6.413?

 

1-1-2018

 

  • Aantal inwoners 18-25 jaar

 

 

 

 

2.   Bevolking leeftijd 4-11

7,2%

8,6%

2018

CBS Bevolking

3.   Eenouder huishouden

5,8%

7,2%

2017

CBS Huishouden

4.   Jongeren met jeugdhulp

12,1%

11,2%

2017

CBS Jeugd

5.   Jongeren met jeugdhulp naar soort

       
  •  zonder verblijf

11,7%

10,9%

2017

CBS Jeugd

  •  met verblijf

1,4%

1,4%

2017

CBS Jeugd

  • met jeugdbescherming

0,9%

1,2%

2017

CBS Jeugd

6.   % Tienermoeders

0,77%

0,50%

2012

VJI

7.   Aantal meldingen vermoedens van kindermishandeling of huiselijk geweld (bij Veilig Thuis Noord- Oost Gelderland

 

 

 

 

8.   % Melding kindermishandeling

0,57%

0,70%

2014

VJI

9.   Jeugdzorgtrajecten

       
  •  jeugdhulp zonder verblijf

83,9%

79,5%

2017

CBS Jeugd

  •  jeugdhulp met verblijf

8,6%

10,4%

2017

CBS Jeugd

  • jeugdbescherming

6,3%

8,3%

2017

CBS Jeugd

  • jeugdreclassering

 

1,7%

2017

CBS Jeugd

10.      Kinderen met kans op armoede 0-18 jaar

11,1%

13,0%

2013

CBS RIO

11.      Kinderen in uitkeringsgezin

4,02%

6,58%

2015

VJI

12.      Kinderen met een handicap

3,81%

2,72%

2015

VJI

13.      Beëindigde jeugdhulptrajecten

   

 

 

  •  volgens plan

85,4%

78,2%

2017

CBS Jeugd

  • voortijdig afgesloten

15,7%

21,8%

2017

CBS Jeugd

14.      Werkloze jongeren

1,06%

1,52%

2015

VJI

15.      Jeugdige veelplegers per 1.000 inw.

0,8

1,3

2014

KLPD

16.      Jongeren met delict voor rechter

0,60%

1,45%

2015

VJI

17.      % Jeugdwerkloosheid

 

 

2015

VJI

18.      Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jr.)

12,1

11,2

2017

CBS Jeugd

19.      Jongeren met jeugdreclassering

 

0,2%

0,4%

2017

CBS Jeugd

20.      Jongeren met jeugdbescherming

1,3%

1,0%

Tweede half jaar 2016

CBS Jeugd

21.      Aantal meldingen overlast jeugd

184

 

2017

 

22.      Aantal geregistreerde hanggroepen:

       

23.      Didam

10

 

1-1-2018

 

24.      Beek

1

 

1-1-2018

 

25.      ’s-Heerenberg

5

 

1-1-2018

 

26.      Aantal ingezette jeugdhulptrajecten

 

 

2017

 

 

Onderwijs

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Aantal leerlingen per 1.000 inwoners

       
  • basisonderwijs

70,6

84,1

2016

DUO

  • voortgezet onderwijs

20,9

59,0

2016

DUO

  •  speciaal onderwijs

7,3

 

?

2016

DUO

2.      Absoluut verzuim per 1.000 inw. 5-18 jr.

0,99

1,82

2017

Ingrado

3.      Relatief verzuim per 1.000 inw. 5-18 jr.

36,26

26,58

2017

Ingrado

4.      Voortijdige schoolverlaters totaal (VO+MBO)

0,9%

1,7%

2014

DUO

5.      Scholen voortgezet onderwijs per 10.000 inw.

0,3

0,4

2016

DUO

6.      Scholen basisonderwijs per 10.000 inw.

4,0

3,8

2016

DUO

7.      Afstand basisschool

0,8 km

0,7 km

2016

CBS Nabijheid voorz.

8.      Afstand voortgezet onderwijs

5,0 km

2,4 km

2016

CBS Nabijheid voorz.

9.      Basisschool voldoende nabij (% helemaal mee eens)

87%

92%

2016

WSJG

10.   Onderwijs (score 0-100)

50

52

2017

Telos-Db

11.   Aantal leerlingen speciaal onderwijs

       

a.     SO

116

 

 

 

b.    VSO

 

134

 

 

 

12.   Aantal scholen voor gewoon Bao

13

 

2017

 

13.   Aantal scholen voor Speciaal Onderwijs

       

a.     SO

1

 

 

 

b.    VSO

1

 

 

 

c.     SBO

 

0

 

 

 

14.   Absoluut schoolverzuim

5

 

2016-2017

 

15.   Relatief schoolverzuim

       

a.     Preventief

13

 

 

 

b.    Ziekte

41

 

 

 

c.     Signaalverzuim

122

 

 

 

d.    Luxe verzuim

 

3

 

 

 

16.   Achterstandsleerlingen

11,41%

11,61%

2012

VJI

27.   Laaggeletterden

5-8%

-

2013

Stichting lezen en schrijven

17.   Aantal leerlingen Bao

2.436

 

 

 

19.   Aantal kindercentra

     

 

a.     BSO

7

 

2017

 

b.    kinderdagopvang

 

16

 

2017

 

 

Cultuur/ontmoeting

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Aantal jongerencentra

2

 

2017

 

2.      Percentage inwoners dat actief is in het verenigingsleven

65%

57%

2016

WSJG

3.      Aantal zangverenigingen en koren

8

 

2017

 

4.      Aantal dansverenigingen

3

 

2017

 

5.      Aantal muziekverenigingen

18

 

2017

 

6.      Aantal toneelverenigingen

10

 

2017

 

7.      Aantal theaters

2

 

2017

 

8.      Aantal filmhuizen

2

 

2017

 

9.      Aantal dorpshuizen

2

 

2017

 

10.   Aantal inwoners dat lid is van de bibliotheek

8858

 

2017

 

11.   Aantal leerlingen muziekonderwijs

965

 

2017

 

12.   Aantal verleende subsidies zang dans en toneel

19

 

2017

 

13.   Tevredenheid over welzijnsvoorzieningen

57%

 

2016

WSJG

 

6.6 Financiën

De financiële kaders, inclusief nieuw beleid en kapitaallasten investeringen, voor het programma Bevordering gezonde leefstijl zijn:

Voor een overzicht van de verwerkte bedragen voor nieuw beleid en investeringen wordt verwezen naar de bijlagen.

Bedragen x1000
Exploitatie Werkelijk 2017 Begroting 2018 Begroting 2019 MJB raming 2020 MJB raming 2021 MJB raming 2022
Lasten 18.151 18.804 18.122 17.826 18.220 18.361
Baten 2.065 1.729 1.896 2.052 2.208 2.364
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -16.086 -17.074 -16.226 -15.774 -16.012 -15.997
Stortingen 206 50 50 50 50 50
Onttrekkingen 332 1.127 127 127 127 127
Mutaties reserves 127 1.077 77 77 77 77