Meer
Publicatiedatum: 27-11-2018

Inhoud

2.1.04 Economie en toerisme

04.1 Missie

Wij streven naar een goed ondernemersklimaat voor alle ondernemers, waarbij er, vanwege de unieke ligging en landschappelijke kwaliteiten van onze gemeente, specifieke aandacht is voor logistiek en toerisme. Wij stimuleren het economisch klimaat en kiezen voor duurzame werkgelegenheid.

04.2 Context en achtergronden

Voldoende werkgelegenheid is van essentieel belang voor het goed functioneren van de gemeente. De gemeente zet zich in voor een versterking van de economische structuur en een goed ondernemersklimaat. De algemene doelstelling van het economisch beleid is het scheppen van duurzame en excellente voorwaarden en het bieden van stimulansen voor bedrijven met als resultaat een duurzame economische ontwikkeling van de gemeente Montferland en het behoud en versterking van werkgelegenheid voor de inwoners van Montferland en de directe omgeving. Wij staan voor een goed ondernemersklimaat voor alle ondernemers.

 

Montferland is uniek gelegen aan de A12/A3, één van de belangrijkste transportassen naar het Europese achterland.

Met name door deze ligging is het gebied interessant voor vestiging van logistieke functies. Door de voorgenomen doortrekking van de A15, de verbreding van de A12, de korte afstand tot het goederenspoor en de containerhaven van Emmerik, ‘scoort’ ’s-Heerenberg hoog waar het gaat om het vestigingsklimaat voor logistieke bedrijven. Ontwikkelingen als uitbreiding van de haven en de nieuwe op-/afrit op de A3 nabij Netterden kunnen de positie van Montferland en specifiek ’s-Heerenberg, nog verder versterken. De kansen voor de werkgelegenheid van de gemeente liggen dan ook met name in de verwachte groei van de logistieke sector. De mogelijkheden om optimaal gebruik te kunnen maken van die unieke positie, ontbreken echter nog. In het voorjaar van 2018 vastgestelde Regionaal Plan Werklocaties wordt, tot onze spijt, onvoldoende ingespeeld op de ontwikkeling van de sector. Wij blijven ons inzetten voor de ontwikkeling van uitbreiding van het logistieke terrein DocksNLD en zullen elke gelegenheid te baat nemen om de potentie van het terrein voor het voetlicht te brengen. Momenteel neemt ’s-Heerenberg de 16e plaats in van logistieke hotspots in Nederland. Multimodaliteit van de locatie is één van de belangrijkste criteria voor de keuze van de vestigingslocatie.

 

Montferland werkt samen met gemeenten in de West-Achterhoek voor wat betreft de ontwikkeling van de bedrijventerreinen A18 Bedrijvenpark en DocksNLD. Op DocksNLD zijn geen terreinen direct uitgeefbaar. Uiterlijk in het voorjaar van 2019 wordt duidelijk of gebruik wordt gemaakt van de verleende opties op de diverse kavels binnen het plangebied.

Uit recent onderzoek (Stecgroep april/mei 2018) blijkt dat vrijwel alle logistieke ontwikkelaars, bouwers en beleggers op korte termijn (komende vijf jaar) nieuw vastgoed willen realiseren. De marktpartijen verwachten ruim 400 ha extra logistiek vastgoed te realiseren. DocksNLD-2 kan een substantieel deel van de verwachte ruimte invullen. Gesteld wordt dat de markt in het logistieke zwaartepunt van Nederland (regio Zuid) oververhit raakt. Dat heeft met name te maken met het ontbreken van beschikbaarheid van geschikt personeel, voldoende bouwgrond en geschikte panden. De regio Oost scoort aanmerkelijk beter. Volgens het onderzoek is er in onze regio geen sprake van een oververhitte markt. Naar verwachting zal de blik zich  steeds meer richten op onze regio, hoewel de beschikbaarheid van personeel ook in onze regio een punt van aandacht is.

De komende vijf jaar zal het vastgoedsegment zich richten op grote warehouses, daarna zal er een omslag waarneembaar zijn naar kleinere distributiecentra, aldus het onderzoek.

Dat betekent niet door deze kentering het grootschalige marktsegment op haar retour is. Er blijft een behoorlijke vraag naar grotere distributiecentra.

 

In het Interbestuurlijke Programma (samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) wordt samengewerkt aan o.a. de opgave ‘Regionale economie als versneller, door meer nadruk te leggen op de regionale omstandigheden voor het bereiken van ambities’. In de komende tijd zal duidelijk worden welke concrete actiepunten hieruit zullen voortvloeien.

In ’s-Heerenberg (Euregionaal Bedrijventerrein) en Beek (Matjeskolk) zijn per direct nog enkele bedrijfskavels beschikbaar.

In 2018 is de beleidsnota economie vastgesteld. Vanaf dat moment is een start gemaakt met de uitvoering. In 2018 is daarnaast gestart met de totstandkoming van de Economische Visie voor de Liemers. Montferland participeert in de totstandkoming daarvan.

 

In het kader van communicatie met het bedrijfsleven worden door het college veelvuldig bedrijfsbezoeken afgelegd. De bedrijfscontactfunctionaris is het vaste aanspreekpunt voor de bedrijven. Met de ondernemersverenigingen zijn er vaste overleggen waarbij met name de winkelvoorzieningen aan de orde komen. 

 

Wij stimuleren het sociaal ondernemerschap, hetgeen in de Nota ‘Grip op Verandering’ is verwoord, waardoor meer mensen met een arbeidshandicap kunnen participeren op de arbeidsmarkt. Ook de afstand tussen onderwijs en arbeidsmarkt vergt een inspanning. Wij benaderen de werkgevers actief om meer werk- en stageplekken te realiseren waardoor deze afstand wordt verkleind.

Als gemeente zijn we een partij die veel opdrachten uitzet. Wij willen binnen de mogelijkheden zoveel mogelijk lokaal en regionaal inkopen, om ook hiermee de lokale economie te versterken. Zowel direct, onder andere in de vorm van het uitnodigen van lokale en regionale bedrijven bij aanbestedingen, als indirect, bijvoorbeeld acties in het kader van armoedebeleid verplicht lokaal te besteden. Wij zullen in het komende jaar het aanbestedingsbeleid evalueren en, waar nodig, bijstellen.

 

Voor het project glasvezel in het buitengebied is ruimschoots voldaan aan de gestelde minimale deelname. Vanaf 2019 wordt gestart met de daadwerkelijke aanleg.

De planologische voorbereidingen om te komen tot verdubbeling van het spoor tussen Didam en Zevenaar zijn afgerond. In 2018 starten de werkzaamheden, zodat in 2019 de treinen (en de 18.000 reizigers per dag) daadwerkelijk gebruik kunnen maken van de verbeterde verbinding.

 

Programmadoel

Het scheppen van optimale voorwaarden en mogelijkheden voor de vestiging van bedrijven. Meer werkgelegenheid en beter ondernemersklimaat, waarbij de aandacht specifiek is gericht op logistiek en Midden- en Kleinbedrijf. 

 

Recreatie & Toerisme

Toerisme is een belangrijke pijler van de Montferlandse economie . Voor een vitale toekomst van de gemeente is daarom ontwikkeling en groei van toerisme een uitgangspunt voor het ruimtelijk – en economisch beleid.

 

De natuurlijke omgeving biedt veel mogelijkheden voor recreatie  en toerisme. Deze kansen moeten benut worden door nog meer in te zetten op het versterken van de toeristische infrastructuur en samenwerking met de branche vanuit een gedegen toeristisch beleid vanuit een gezamenlijke visie. De kansen worden mede bepaald door een marktgerichte houding en integrale en grensoverschrijdende  benadering.

Montferland heeft voldoende kracht en kansen om impulsen te creëren die het gebied blijvend op de toeristische kaart zetten. Voorwaarde voor succes is een structurele samenwerking van alle RT partners. Door de samenwerking worden de krachten gebundeld, financiën gestroomlijnd en wordt er vanuit een gezamenlijke visie gehandeld. Het streven is om voor de start van het toeristische seizoen 2019 een structuur neer te hebben gezet.

Om de toeristische waarde van de gemeente meer bekendheid te geven zal nog meer worden ingezet op promotie en marketing van het toeristisch-recreatief product ‘Montferland’. Daarnaast zal er ook ingezet worden om Montferland binnen de Achterhoek te positioneren i.s.m. Stichting Achterhoek Toerisme.

 

Programmadoel

Het scheppen van betere voorwaarden en mogelijkheden voor de vestiging van bedrijven. Meer werkgelegenheid en beter ondernemersklimaat, specifiek gericht op recreatie en toerisme.

 

Verbonden partijen

Economic Board Regio Arnhem Nijmegen

De Economic Board (rechtsvorm is stichting) houdt zich bezig met het versterken van de samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden op de groeisectoren Health, Energy en Food en de kruisverbanden daartussen.

Het doel van de samenwerking is om de regio Arnhem Nijmegen economisch sterk te houden en te krijgen. De stichting wordt gefinancierd via het GO Regio Arnhem Nijmegen. Binnen de Economic Board legt Montferland de nadruk op logistiek.

 

Stichting Achterhoek Toerisme

De kernactiviteit van de stichting is het verder uitbouwen van de marktpositie van de toeristische-recreatieve sector in de Achterhoek om maximaal rendement te halen uit de werkgelegenheids- en bestedingseffecten voor de regio. De stichting vervult ook de functie van routeontwikkelaar en –beheerder

 

Samenwerkingsovereenkomst bedrijventerreinen West Achterhoek (SOK)

Met de gemeenten Brockhorst, Doetinchem en Oude IJsselstreek ontwikkelen en beheren we het A18 Bedrijvenpark te Doetinchem en DocksNLD te 's-Heerenberg. Een positief saldo na verevening tussen beide bedrijvenparken genereert trekkingsrechten voor de gemeenten voor  herstructureren, revitaliseren en transformeren van bedrijventerreinen in de gemeenten.

04.3 Kaderstellende (beleids)nota's

  • Coalitieprogramma 2018-2022: 'Samen krijgen we het voor elkaar'
  • Regionaal Programma Werklocaties: 'Ruimte voor economische ontwikkeling' (Regio Arnhem-Nijmegen (2018)
  • Economische beleidsnota tot 2030, (2018)
  • Omgevingsvisie en -verordening provincie Gelderlander (2017)
  • nota Grondbeleid
  • Structuurvisie Montferland (2009)
  • Nota 'Grip op Verandering'
  • Visie Recreatie & Toerisme Montferland 2018-2028 'van speldenprik naar speerpunt'
  • Vrijetijdsagenda Achterhoek

04.4 Programmaonderdelen

Naast het reguliere werk herkennen wij binnen dit programma speerpunten op de volgende programmaonderdelen:

  • Economie
  • Toerisme

04.5 Programmagegevens

Programmaonderdeel/omschrijving prestatiegegeven Werkelijk 2016 Werkelijk 2017 Raming 2018 Raming 2019
01 Economie        
Aantal ha bouwrijp gemaakte bedrijventerreinen 34 0 0 0

 

Programmaonderdeel/omschrijving prestatiegegeven Werkelijk 2016 Werkelijk 2017
Raming 2018 Raming 2019
Overzicht mutaties voorraad bedrijventerreinen  (in m2) *
       
Voorraad per 1/1 336.501 223.929 220.736 215.736
Toevoegingen 0 0 0 0
Verkopen 112.572 3.193 5.000 PM
Voorraad per 31/12 223.929 220.736 215.736 PM

*gelijkgeschakeld met/afgestemd op de gegevens uit de grondexploitaties

 

 

Economie

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar

125,1

139,7

2017

LISA

2.      Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar

638,1

758,2

2017

LISA

3.      Snelgroeiende bedrijven per 1.000 vestigingen

15,9

14,1

2016

CBS Lokale economie

4.      Aantal banen in de sector recreatie en toerisme per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar

53,6

51,4

2017

LISA

5.      Aandeel in % van exporterende vestigingen ten opzichte van het totale aantal vestigingen

6,9

5,5

2016

CBS Lokale economie

6.      De functiemengingsindex (verhouding banen en woningen)

48,1

52,4

2017

LISA

7.      Percentage ZZP-ers t.o.v. het totale aantal banen

13

11,3

2015

CBS Lokale economie

8.      Besteedbaar inkomen van ZZP-ers (dzd euro’s)

29,7

31,4

2014

CBS Lokale economie

9.      Aantal ZZP-ers met een laag inkomen

17

16,6

2014

CBS Lokale economie

10.   Aantal failliet verklaarde bedrijven en instellingen inclusief eenmanszaken per 1000 vestigingen

5,7

3,4

2016

CBS Lokale economie

11.   Aantal oprichtingen per 1.000 vestigingen

81,3

97

2016

CBS Lokale economie

12.   Aantal opheffingen per 1.000 vestigingen

61,8

74,2

2016

CBS Lokale economie

13.   Percentage werklozen t.o.v. beroepsbevolking

5,3

6,1

2016

WSJG

14.   Duurzaamheidsbalans (mogelijkheid om geld te verdienen in markt met concurrenten)

42

47

2017

WSJG

15.   Waardering ondernemersklimaat, uitgedrukt in cijfer van 0-10

6,47

6,80

2017

WSJG

16.   Waardering van het vestigingsklimaat uitgedrukt in cijfer van 0-10

6,17

6,67

2017

WSJG

17.   Juiste prioriteiten economisch beleid (0-10)

24%

28%

2017

WSJG

18.   Aantal afgelegde bedrijfsbezoeken

 

50

2017

 

19.   Hoogte regeldruk

31,4%

34,4%

WSJG

2017

 

Recreatie en toerisme

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Aantal overnachtingen vanuit toeristenbelasting

300.702

 

2017

 

2.      Hotelovernachtingen

40.235

 

2017

 

3.      Aantal overnachtingen camping

42.338

 

2017

 

4.      Aantal verleende subsidie projecten Recreatie en Toerisme

2

 

2017

 

 

Bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Hoeveelheid uitgegeven bedrijfsgrond

 

162,41

2017

 

2.      Hoeveelheid beschikbare bedrijfsgrond

 

4,61

01-2018

 

 

04.6 Financiën

De financiële kaders, inclusief nieuw beleid en kapitaallasten investeringen, voor het programma Economie en toerisme zijn:

Voor een overzicht van de verwerkte bedragen voor nieuw beleid en investeringen wordt verwezen naar de bijlagen.

Bedragen x1000
Exploitatie Werkelijk 2017 Begroting 2018 Begroting 2019 MJB raming 2020 MJB raming 2021 MJB raming 2022
Lasten 7.250 421 896 814 814 812
Baten 8.868 -2.330 439 439 439 439
Gerealiseerd saldo van baten en lasten 1.618 -2.751 -457 -374 -375 -373
Stortingen 3.128 -2.335 0 0 0 0
Onttrekkingen 1.679 0 0 0 0 0
Mutaties reserves -1.449 2.335 0 0 0 0