Meer
Publicatiedatum: 27-11-2018

Inhoud

2.1.03 Beheer leefomgeving

03.1 Missie

Montferland wil een gemeente zijn waarin het prettig wonen, werken en recreëren is met een goede en veilige bereikbaarheid van kernen en voorzieningen.
Op de manier waarop wij de leefruimte inrichten en instandhouden geven wij daar invulling aan. Daarnaast is het bevorderen van een duurzaam goede kwaliteit van de leefomgeving voor mensen, dieren en planten ons doel.

03.2 Context en achtergonden

Het (gescheiden) inzamelen en verwijderen van huishoudelijk afval is een wettelijke zorgplicht voor de gemeente. Binnen dit wettelijk kader bevorderen we preventie en hergebruik (recycling) van het huishoudelijk afval. Goed scheiden is beter recyclen. De landelijke doelstelling is (tenminste) 75% recycling van het huishoudelijk afval in 2020, met verdere groei daarna. Dit betekent max. 100 kg restafval/inwoner per jaar. In Montferland bedroeg dit 132 kg in 2016. Het streven is om in 2019 de gescheiden inzameling van GFT te verbeteren door GFT gratis aan te laten bieden en hiervoor aparte Gft-containers in te zetten (in plaats van duobakken). De inzameling en verwijdering op basis van de huidige kwaliteit geschiedt tegen zo laag mogelijke kosten. Deze kosten worden voor honderd procent (op begrotingsbasis) gedekt door de afvalstoffenheffing. De verdeling van de kosten naar de huishoudens wordt, onder het motto “de vervuiler betaalt”, gedaan door het differentiëren van de tarieven. Wie afvalzuiniger leeft en het afval beter scheidt, wordt daarvoor financieel beloond om ook hiermee de hoeveelheid afval te reduceren en het scheiden en hergebruiken van afval te stimuleren.

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar het terugdringen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval en een toename van recycling van het huishoudelijk afval. 

 

Duurzaamheid

Het voorkomen, beperken en herstellen van aantasting of verontreiniging van de leefomgeving door menselijk handelen of nalaten zijn belangrijke uitgangspunten van onze samenleving. Zo belangrijk dat vrijwel alle gemeentelijke taken m.b.t. de leefomgeving zijn ingekaderd door internationale, nationale en provinciale wetten, regelgeving en beleid (o.a. Wet algemene bepalingen omgevingsrecht). De vertaling hiervan naar gemeentelijk beleid en uitvoering vindt jaarlijks plaats in het gemeentelijke milieuprogramma. De inhoud en ambitie hiervan wordt afgestemd op de beschikbare personele en financiële middelen. In het coalitieprogramma 2018-2022 is de bestuurlijke wens opgenomen om de handhaving van de regelgeving m.b.t. de fysieke leefomgeving (o.a. APV en privaatrechtelijke bepalingen) te intensiveren en hiervoor de personele capaciteit  uit te breiden.

De centrale doelstelling voor het klimaatbeleid is minder klimaatverandering. Om klimaatverandering te beperken is meer bewuste omgang van burgers, bedrijven en instellingen met energie noodzakelijk. Hierbij wordt met name ingezet op meer duurzame energie opwekking en meer energiebesparing. In Achterhoeks verband komt dit tot uitdrukking in het streven naar 100% energieneutraliteit in het jaar 2030. Om deze doelstelling te kunnen behalen is o.a. de Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM) opgericht, waarin o.a. Montferland participeert. De door de AGEM en de gemeente te ontwikkelen uitvoeringsagenda, projecten en activiteiten spelen een belangrijke rol bij het nastreven en monitoren van de centrale doelstelling. Naast de AGEM faciliteert en stimuleert de gemeente ook andere partners bij duurzame initiatieven en wordt waar mogelijk invulling gegeven aan de eigen voorbeeldfunctie.  Door een raadsbrede werkgroep is in samenwerking met de AGEM de notitie "Montferland op weg naar energieneutraal 2030" opgesteld. Deze notitie maakt de Montferlandse opgave m.b.t. energiebesparing en opwekking  van (diverse vormen van) duurzame energie meer inzichtelijk. Op basis hiervan is in 2018 een lokale uitvoeringsagenda opgesteld en is gestart met de ontwikkeling van een ruimtelijk kader voor duurzame energieprojecten. Beide zullen in 2019 en volgende jaren worden uitgevoerd en toegepast, nadat het participatieproces is doorlopen.

De noodzakelijke intensivering van energiebesparing en opwekking van duurzame energie wordt onderkend in het coalitieprogramma 2018-2022, evenals de hiervoor benodigde uitbreiding van de personele capaciteit (1,0 fte, excl. opgave "van het aardgas af").

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar beperking van de klimaatverandering. De  gemeente wil vanuit haar verantwoordelijkheid maatregelen nemen die aan de beperking van klimaatverandering een positieve bijdrage leveren.

 

Openbare ruimte

Het beheer van de diverse onderdelen in de openbare ruimte wordt planmatig uitgevoerd conform de vastgestelde beleid- en beheerplannen per onderdeel. De nadruk ligt hierbij op een financieel verantwoord en duurzaam beheer van de openbare ruimte. Wij streven naar het zoveel mogelijk in samenhang uitvoeren van  het onderhoud van de verschillende elementen in de openbare ruimte.

Door middel van het periodiek schouwen van de openbare ruimte gaan we na of de door de raad vastgestelde beeldkwaliteit van de verschillende structuurgebieden gehaald wordt. Zo nodig sturen we bij en zetten we extra in op het onderhoud. Overigens zullen wij het werken met beeldkwaliteit in 2019 wel evalueren.

 

Beeldkwaliteit per gebied.

Afnemend van A  naar C

 

Inrichten openbare ruimte

Komend jaar worden diverse woningbouwlocaties bouw- en woonrijp gemaakt. Kerkwijk fase 5 en 6 en een aantal kleinere plannen worden ontwikkeld .

Het bouwrijp maken bestaat uit het aanleggen van de riolering, nutsvoorzieningen en bouwwegen. Wanneer daarna de woningbouw afgerond is wordt de definitieve infrastructuur aangelegd, het zogenaamde woonrijp maken.

 

Herinrichting openbare ruimte

De komende jaren wordt het Centrumplan Didam in verschillende fases uitgevoerd. In 2019 wordt gestart met de herinrichting van de Spoorstraat. Voorbereiding van de overige fases is een doorlopend proces.

Daarnaast wordt de Bloemenbuurt in Didam volledig geherstructureerd. Naast renovatie van woningen worden er ook woningen gesloopt en vervangen door nieuwbouw waarbij de openbare ruimte wordt heringericht. Dit is een project dat wij gezamenlijk met Plavei  voorbereiden en uitvoeren.

Verder wordt in 2019 de Sint Jansgildestraat in Beek heringericht.

 

Riolering/Klimaatadaptie

In het huidige Gemeentelijk Riolerings Plan 2016-2020(GRP) is structureel € 50.000,= beschikbaar voor het nemen van maatregelen voor het terugdringen van wateroverlast. In 2019 werken we  samen met buurgemeenten en het waterschap  verder aan een uitvoeringsagenda klimaatadaptie die opgenomen wordt in de omgevingsvisie. De kosten van dat uitvoeringsprogramma zijn nog niet bekend maar worden opgenomen in het (nieuwe) GRP 2021-2026.

De maatregelen bestaan uit het voorkomen van wateroverlast en het verminderen van hittestress.

De komende jaren leggen we een tweetal ‘blauwe aders’ aan in Didam. Dit zijn leidingen met een grotere diameter die het hemelwater afvoeren naar watergangen buiten Didam.

Deze werkzaamheden worden gecombineerd met de uitvoering van het Masterplan Didam vanwege de ligging in dat gebied. Hiermee anticiperen we op de klimaatverandering en wordt de kans op wateroverlast in de kern van Didam sterk verminderd.

De hittestress bestrijden we door bij de (her)inrichting van de openbare ruimte  te zorgen voor voldoende bomen.

 

Verkeer

Wij zetten in op een betere en veiligere openbare ruimte door invulling te geven aan het Integraal Verkeer en Vervoer Plan (IVVP) met als doel het verbeteren van de verkeersveiligheid en het verminderen van het aantal ongevallen.

Onze gemeente is verkeersveilig in vergelijking met andere gemeenten. Onze inwoners ervaren echter vaak een gevoel van verkeersonveiligheid, voornamelijk veroorzaakt door te hoge snelheden in de 30 en 60 km zones.

Gecombineerd met de (her)inrichting en onderhoud in de openbare ruimte  worden maatregelen genomen om de snelheid te verminderen.

In 2019 stellen wij een nieuw IVVP op waarbij onder andere  financiële middelen worden gevraagd voor het verder inrichten van 30 en 60 km zones en het verbeteren van fietsroutes.

 

Communicatie en participatie

Door goede communicatie met onze inwoners en belanghebbenden via de bekende communicatiekanalen willen we bereiken dat er minder klachten komen en meer begrip is voor de werkzaamheden op het gebied van de openbare ruimte. Dit betekent voor ons dat we bij de uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte frequent informatie aan de burgers en bedrijven verschaffen over de omvang en tijdsduur.

Daarnaast gaan wij interactieve communicatie met de inwoners mogelijk maken via internet en social media.

 

Centrumplan Didam

Inwoners en belanghebbenden worden tijdig betrokken in de voorbereiding van herinrichtingsplannen van de openbare ruimte. Hun inbreng weegt zwaar mee in het uiteindelijke ontwerp zoals dat uitgevoerd gaat worden. Denk daarbij aan de herinrichting van de Spoorstraat in Didam en de Sint Jansgildestraat in Beek.

 

Energie

Wij streven naar een energie zuinigere openbare ruimte.

Dit doen we door traditionele verlichting om te zetten naar LED verlichting  en bij nieuwe projecten uitsluitend LED verlichting toet te passen.

 

Programmadoel

De gemeente streeft naar een efficiënt en effectief beheer en inrichting van de openbare ruimte, waarbij rekening wordt gehouden met participatie, veiligheid, toegankelijkheid, recreatieve aantrekkelijk en duurzaamheid.

 

Verbonden partijen

Reinigingsdienst de Liemers (RDL)

Met de gemeente Zevenaar wordt in deze gemeenschappelijke regeling RDL samengewerkt om de huishoudelijke afvalstoffen in de beide gemeenten  op een efficiënte (kosten) en effectieve (milieu en service) wijze in te zamelen.

 

Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)

De ODA voert voor de tien deelnemende gemeenten en de provincie Gelderland de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van de milieuregelgeving uit. De ODA draagt samen met haar opdrachtgevers zorg voor een gezonde, schone, veilige en duurzame leefomgeving.

 

Vervoersorganisatie regio Arnhem Nijmegen

In april 2016 is de Vervoersorganisatie regio Arnhem Nijmegen opgericht. Het is een gemeenschappelijke regeling, gebaseerd op een bedrijfsvoeringsorganisatie.

Eén van de taken van deze Vervoersorganisatie is het regelen van het doelgroepenvervoer, waarbij sprake is van een bundeling van het doelgroepenvervoer (vooralsnog WMO-vervoer en Leerlingenvervoer).

 

Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM)

Wij nemen deel aan de deze coöperatie om samen met de zeven andere gemeenten in de Achterhoek in 2030 de energieneutraliteit in de Achterhoek te bereiken. De AGEM jaagt de opwekking en het verbruik van groene energie in de Achterhoek aan. Hierbij streeft men ook na het geld en de werkgelegenheid in de Achterhoek te houden door samen met lokale partners aan de opwekking van groene energie te werken.

03.3 Kaderstellende (beleids)nota's

  • Coalitieprogramma Montferland 2018 - 2022
  • Milieuprogramma
  • Beleidsnota integrale handhaving Montferland (fysieke leefomgeving)
  • Handhavingsprogramma
  • Gemeentelijk Rioleringsplan Montferland (Verbreed GRP 2016 – 2020)
  • Groenstructuurplan “Groen met karakter” (2010)
  • Integraal Gemeentelijk verkeer en Vervoerplan (2012)
  • Hondenbeleidsplan
  • Speelbeleid (2015 - 2030)
  • Beleidsplan wegen (2018 - 2021)
  • Beleidsplan Civiele Kunstwerken (2019 - 2023)
  • Beleidsplan Openbare Verlichting (2014 - 2018)
  • Beleidsplan Toegankelijkheid Openbare Ruimte (2017 - 2021)
  • Beleidsplan Gladheidsbestrijding ( 2016 - 2021)
  • Uitvoeringsplan Gladheidsbestrijding (2017 - 2018)

03.4 Programmaonderdelen

Binnen dit programma herkennen wij twee speerpunten op de volgende programmaonderdelen n.l.

  • Duurzaamheid (Milieu & Afval);
  • Openbare ruimte.

03.5 Programmagegevens

Programmaonderdeel/

omschrijving prestatiegegeven

Werkelijk

2016

Werkelijk

2017

Raming

2018

Raming

2019

01. Duurzaamheid

 

 

 

 

Aantal duurzaamheidsleningen (vanaf 2016), 2019: mits nieuw beleid vastgesteld door raad

140

131

100

100

Aantal projecten zonne-energie (postcoderoos vanaf 2017/2018)

n.v.t. 

1

1

2

02. Afval

 

 

 

 

Tonnage ingezameld huishoudelijk afval:

 

 

 

 

  • Restafval

4.833

4.883

4.700

3.650

  • Groente-, Fruit- en Tuinafval

2.699

2.680

2.800

3.730

  • Papier/Karton

2.506

2.375

2.200

2.200

  • Glas

859

802

864

825

  • PMD (plastic, metaal en drankenkartons)

792

803

700

700

03. Openbare ruimte

 

 

 

 

Wegen, paden etc. buiten de bebouwde kom (in km.) 

 

 

 

 

  • verharde wegen 

183

183

183

183

  • onverharde wegen

48 

48

48

48

  • fietspaden

37,2 

 37,2

37,2

37,2 

Wegen, paden etc. binnen de bebouwde kom (in km.)

 

 

 

 

  • verharde wegen

167 

167

168

169

  • fietspaden

9,3 

9,3

9,7

9,7

Bermen (in m2)

886.976

886.976

1.001.739

1.001.739

Sloten (in m1)

109.669 

109.669

113.669

113.669

Te inspecteren en reinigingen riolering (5% van het totaal van 308 km)

15 km 

 15 km

15 km

15 km

Aantal ongevallen

184 

198 

196 

194 

dodelijke slachtoffers

3

1

1

1

 

Afval

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Huishoudelijk restafval, kg per inwoner

145

189

2016

CBS huishoudelijk afval

2.      Grof huishoudelijk restafval, kg per inwoner

22

?

2016

CBS huishoudelijk afval

3.      Fijn huishoudelijk afval, kg per inwoner

145

187

2016

CBS huishoudelijk afval

4.      Tonnage ingezameld huishoudelijk afval

       

a.     Restafval

 

4.700

2017

CBS huishoudelijk afval

b.    GFT

 

2.800

2017

CBS huishoudelijk afval

c.     Papier/karton

 

2.200

2017

CBS huishoudelijk afval

d.    Glas

 

845

2017

CBS huishoudelijk afval

e.    PMD

 

700

2017

CBS huishoudelijk afval

 

Milieu

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Duurzaamheidsscore (0-100)

51

50

2017

WSJG

2.      Score voor energie-ambities (0-5)

3

3

2016

VNG

3.      Zonne-energie installaties per 1.000 inwoners

11,3

9,6

2014

Netbeheer

4.      Vermogen zonne-energie KWp per 1.000 inwoners

58

38

2014

Netbeheer

5.      Hernieuwbare energie

4,9%

?

2016

RWS Kmo

6.      Bouwjaar woningen tot 1944

12,5%

?

2017

WSJG

7.      Elektrische oplaadpunten per 10.000 inwoners

8

20

2017

RDW

8.      Bedrijfs- en personenauto’s op gas en elektriciteit per 10.000 inwoners

42

77

2018

RDW

9.      Gasverbruik woningen m3

1603

1320

2016

RWS Kmo

10.   Elektriciteitsgebruik woningen kWh

3274

2912

2016

RWS Kmo

11.   Gevolgen van klimaatverandering (zeer beperkt, 5 zeer ingrijpend)

3

?

2015

VNG-Energie enquête

12.   Bewustzijn gevolgen van klimaatverandering (1 zeer lage mate, 5 zeer hoge mate)

3

?

2015

VNG-Energie enquête

13.   Lucht (score 1-100)

80

74

2017

Telos

14.   Hernieuwbare energie

4,9%

?

2016

RWS Kmo

15.   Aantal duurzaamheidsleningen

60

 

2017

 

16.   Aantal projecteren zonne-energie

1

 

2017

 

 

 

 

Openbare ruimte

Omschrijving

Montferland

Nederland

Peiljaar

Informatie komt uit

1.      Wegen en Paden buiten de bebouwde kom (in km)

       

a.     Verharde wegen

183

 

 

 

b.    Onverharde wegen

48

 

 

 

c.     fietspaden

37,2

 

 

 

2.      Wegen en paden binnen de bebouwde kom

       

a.     Verharde wegen

168

 

 

 

b.    Fietspaden

9,7

 

 

 

c.     Bermen

886.976

 

 

 

d.    Sloten

109.669

 

 

 

3.      Lengte rioleringsstelsel

308

 

 

 

  • Te inspecteren

15

 

 

 

4.      Geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners

5,4

7,4

2016

WVF

5.      Geregistreerde verkeersongevallen naar soort

       
  • met uitsluitend materiële schade

84,1%

84,1%

2016

WVF

  • met letsel ziekenhuis

12,7%

12,7%

2016

WVF

  • met licht gewonde

1,6%

1,6%

2016

WVF

  • met dodelijke afloop

1,6%

1,6%

2016

WVF

6.      Verkeersslachtoffers per 10.000 inwoners

9,7

12,5

2016

DVS

 

 

03.6 Financiën

De financiële kaders, inclusief nieuw beleid en kapitaallasten investeringen, voor het programma Beheer leefomgeving zijn:

Voor een overzicht van de verwerkte bedragen voor nieuw beleid en investeringen wordt verwezen naar de bijlagen.

 

Bedragen x1000
Exploitatie Werkelijk 2017 Begroting 2018 Begroting 2019 MJB raming 2020 MJB raming 2021 MJB raming 2022
Lasten 11.976 12.559 12.498 13.377 13.541 14.038
Baten 7.865 7.378 7.707 7.957 8.127 8.364
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -4.110 -5.181 -4.791 -5.420 -5.414 -5.674
Stortingen 205 164 114 53 109 58
Onttrekkingen 139 300 150 75 50 0
Mutaties reserves -66 136 36 22 -59 -58