Meer
Publicatiedatum: 05-07-2019

Inhoud

Uitgaven

4,46%

€ 3.643

x € 1.000
4,46% Complete

Inkomsten

0,65%

€ 529

x € 1.000
0,65% Complete

Saldo

3024,43%

€ -3.114

x € 1.000
Programma onderdelen

Gezondheid en bevordering gezonde leefstijl

Uitgaven

4,46%

€ 3.643

x € 1.000
4,46% Complete

Inkomsten

0,65%

€ 529

x € 1.000
0,65% Complete

Saldo

3024,43%

€ -3.114

x € 1.000

Missie

Inwoners van de gemeente Montferland zijn zich bewust van het belang van een mentaal en fysiek gezonde leefstijl, en integreren dit in hun dagelijkse leven. Inwoners kunnen daarbij gebruik maken van een adequaat voorzieningenniveau.

Context en achtergronden

Een goede gezondheid is voor inwoners, maar ook voor de gemeente, belangrijk. Gezondheid kan door een bepaalde leefstijl beïnvloed worden. In negatieve zin, door o.a. een ongezonde leefstijl en een onveilige fysieke omgeving, maar ook positief, door bijvoorbeeld voldoende te bewegen en door een positieve sociale omgeving. Hierbij geldt dat onze gemeente relatief veel mensen met een lage Sociaal Economische Status (SES) kent. Deze groep heeft een verhoogd risico op ongezond gedrag.

De gemeente is hierbij één speler te midden van veel partijen, zoals de individuele burger zelf, de lokale gemeenschappen, bedrijven, de verenigingen, andere overheden en zorgpartijen. Dit vraagt om samenwerking en integraal werken, soms over gemeentegrenzen heen . Een voorbeeld daarvan zijn de beleidskaders Volksgezondheid voor de periode 2017-2020. Bij de totstandkoming daarvan is regionaal samengewerkt. Zowel wat betreft de Achterhoekse gemeenten als ook met diverse -regionale- partners in het gezondheids- en sociaal domein.

http://www.montferlandonline.nl/wp-content/uploads/2017/02/hardlopen-run-montferland-sport-e1486025869925.jpg

Uitgangspunt voor de kaders is het begrip "positieve gezondheid" (Machteld Huber): 'het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven'.

 

Sportbevordering/sportstimulering

Het besef dat sport en bewegen een belangrijk middel is om andere doelen te bereiken dan een prettige vrijetijdsbesteding is sterk gegroeid. Sport bevordert de fysieke en mentale gezondheid, het verbindt mensen, versterkt lokale gemeenschappen en vergoot het welzijn. De gemeente Montferland hanteert een actieve houding t.a.v. sport, zichtbaar in investeringen en subsidies. 

Combinatiefunctionarissen en Sportbuurtcoaches 

Op alle basisscholen in Montferland zijn zgn. combinatiefunctionarissen actief als vakleerkrachten beweegonderwijs en als verbindingsofficier naar de sportverenigingen, sportevenementen en sportprojecten. Hiermee krijgt het beweegonderwijs een kwalitatieve impuls en bewegen leerlingen meer en beter. Voor de doelgroep “senioren” zijn sportbuurtcoaches actief, spelen een belangrijke uitvoerende rol bij leefstijlprojecten gericht op beweegstimulering bij senioren.

Sportverenigingen

In Montferland zijn tientallen sportverenigingen actief, die een breed pallet aan sportactiviteiten aanbieden. Meer dan 40  van hen ontvangen een structurele subsidie, bedoeld om de kosten van de vereniging voor een deel te betalen.  Met sportevenementen kunnen meerdere doelen behaald worden zoals beweegstimulering, promotie toerisme en recreatie. 

Sport voor mensen met een beperking 

Voor mensen met een beperking is sport van groot belang voor hun dagelijks functioneren. Voor hen kan gelden dat het reguliere sportaanbod niet passend is en dat er drempels bestaan ten gevolge van de beperking. De gemeente Montferland kiest er voor deze doelgroep extra aandacht te geven, lokaal en regionaal. 

Programmadoel:

De gemeente  streeft  naar een toename van het aantal  mensen dat sport/beweegt, met nadruk op jeugd, senioren en mensen met een beperking.

Sportaccommodaties en Speellocaties
Wil de gemeente sport bevorderen dan is één van de randvoorwaarden daarvoor dat de gemeente beschikt over goede, veilige en betaalbare sportvoorzieningen, die voor iedereen toegankelijk zijn. In nagenoeg elke kern is/zijn één of meerdere sportaccommodatie(s) aanwezig. 

De demografische veranderingen (ontgroening en vergrijzing) hebben invloed op het gebruik van deze sportaccommodaties

Ook speelplekken zijn een middel om kinderen te laten bewegen. Ook hier zijn trends zichtbaar: Spelen kan veel uitdagender, zodat kinderen meer en beter spelen. Ook in het ontwikkelen van speelplekken spelen ontgroening en vergrijzing een rol.

Hallen, zalen en zwembaden
De gemeente Montferland is vaak verantwoordelijk voor het onderhoud en het beheer van sportaccommodaties. 

Belangrijk is dat het aanbod van sportaccommodaties goed aansluit bij de vraag aangezien de leeftijdsopbouw van de bevolking verandert. Dit heeft gevolgen voor sportverenigingen en daarmee ook voor de sportaccommodaties. Bezettingspercentages spelen een rol. In 2018 krijgt het zgn. Clusteringsbeleid van de gemeente  meer vorm en kan van invloed zijn op en aantal sportzalen.

De kernen Didam en ’s-Heerenberg beschikken beide over een overdekt zwembad. Voor de exploitatie subsidieert de gemeente beide exploitanten, zodat zij het zwembad beschikbaar kunnen houden voor de gebruikers. Daarnaast is de gemeente eigenaar van beide gebouwen en verantwoordelijk voor onderhoud en vervangingsinvesteringen. De gemeente gaat in de toekomst financieel minder bij te dragen aan beide zwembaden.

Voetbalaccommodaties
Montferland beschikt over 21 voetbalvelden, waarvan 4 kunstgrasvelden (2 kunstgrasvelden in eigendom bij de vereniging), beschikbaar voor 11 voetbalverenigingen. De gemeente onderhoudt deze velden. De voetbalverenigingen en de KNVB werken aan een plan om met minder gemeentelijke middelen de voetbalsport te kunnen blijven uitoefenen. Ook hier zal het clusteringsbeleid van de gemeente invloed hebben op het aantal door de gemeente onderhouden sportvelden.

Speellocaties

Ook speellocaties zijn van groot belang voor de ontwikkeling van kinderen, zowel motorisch als sociaal. Er is een verschuiving gaande naar avontuurlijke, toegankelijke en natuurlijke plekken (zoals Cool Nature), waarbij de speelplaatsen bewoners de mogelijkheid bieden om te spelen, te bewegen en elkaar te ontmoeten ongeacht de leeftijd (integraal spelen). Logisch gevolg hiervan is dat bestaande traditionele speellocaties voor een deel zullen verdwijnen. 

Programmadoel:

De gemeente streeft  naar :

  • een  bij de vraag passend aanbod van sportaccommodaties,  die veilig en goed bereikbaar zijn en een voldoende bezetting kennen; 
  • een groter aanbod van  speelvoorzieningen , die door kinderen, maar ook andere leeftijdsgroepen als uitdagend  beoordeeld worden.

Leefstijlprojecten
Leefstijlprojecten hebben betrekking op het stimuleren van een gezonde leefstijl bij de bevolking van de gemeente Montferland. Om te voorkomen dat gezondheidsproblemen op latere leeftijd manifest worden, wil de gemeente de aandacht vestigen op overgewicht, gezonde voeding, overmatig alcoholgebruik en roken. Tevens wil de gemeente “meer bewegen” stimuleren. 

De gemeente richt haar activiteiten ter bevordering van een gezonde leefstijl vooral op bevolkingsgroepen met een relatief ongezond gedrag of een hoge kwetsbaarheid op dit punt, namelijk jongeren, ouderen en personen met een lage SES.

 De voortdurende stijging van overgewicht bij kinderen krijgt extra aandacht in Montferland via het project “Ketenaanpak Overgewicht Montferland” ( zorgprogramma’s voor kinderen met overgewicht op en screent kinderen specifiek op overgewicht) en het project “Gezonde Kinderen in een Gezonde Kind omgeving” (extra beweegactiviteiten, gezonde voeding en voorlichting voor kinderen en ouders).

Het beweeggedrag van kleine kinderen wordt extra gestimuleerd via uitvoering van het project "Nijntje Beweegdiploma" voor kleuters. De gemeente investeert in extra beweegactiviteiten op basisscholen en laat dit uitvoeren door de combinatiefunctionarissen.

Het project “Vitaal Veilig Wonen Montferland” heeft tot doel via 600 huisbezoeken senioren, een programma voor een jaar te starten gericht op valpreventie en val breken, en op beweegstimulering.  Het project “ Slimmer” richt zich op ouderen, met een verhoogde kans op diabetes. 

Alcoholgebruik en roken door jongeren krijgt in Montferland aandacht met name via de GGD (schoolartsen en –verpleegkundigen). Voor het tegengaan van alcoholgebruik onder 18-minners wordt extra geïnvesteerd door instellingen, ondernemers, politie en Boa’s middels voorlichting, handhaving en sanctionering. 

Programmadoel:

De gemeente  streeft naar een aanbod van leefstijlprojecten voor specifieke doelgroepen om daarmee gezond gedrag te bevorderen.

 Gezondheidsbeleid

Algemeen

De basis voor ‘meedoen’ is dat burgers gezond zijn. “Voorkomen is daarbij beter (en goedkoper) dan genezen” (preventie i.p.v. curatie). Daarom is de aandacht van de gemeente hierbij vooral gericht op de eerstelijns gezondheidszorg, gezondheidsvoorlichting en projecten gericht op de bevordering van een gezonde leefstijl. Het wettelijk kader hieromtrent wordt gevormd door de Wet publieke gezondheid. Gezonde leefstijl-projecten zijn hiervoor al beschreven. Met de invoering van het project "Hartveilig wonen' en de "First Responder Brandweer" wordt er snel eerste hulp verleend na een melding van een hartstilstand. Echt een verbetering, die levensreddend kan zijn.

Preventief gezondheidsbeleid

De GGD is zowel de eerste adviseur van gemeenten alsook een van de uitvoerders, denk aan de Jeugdgezondheidszorg (4-18 jaar), van preventieve gezondheidstaken. Vierjaarlijks monitort de GGD de gezondheidstoestand van een bevolkingsgroep. In 2017 was dat de Jeugdmonitor (0-12 jarigen). De resultaten daarvan worden in de eerste helft van 2018 gepubliceerd. In 2018 wordt er geen monitor (onderzoek) uitgevoerd omdat de volwassenenmonitor gecombineerd wordt met de ouderenmonitor. Dat heeft plaatsgevonden in 2016. Resultaten daarvan zijn gepubliceerd in de eerste helft van 2017.

Bereikbaarheid en beschikbaarheid van gezondheidsvoorzieningen en geneeskundige hulpverlening zijn voor de inwoners van evident belang. Spoedeisende hulpverlening dient goed georganiseerd te zijn. Wat dat laatste betreft is een project van start gegaan van grensoverschrijdende samenwerking waar het de spoedeisende ambulancezorg betreft.

Programmadoel:

De gemeente streeft naar een integraal aanbod van activiteiten gericht op gezondheidsvoorlichting, leefstijlprojecten en eerste hulp, waardoor meer mensen de eigen regie over het leven kunnen voeren.

Verbonden partijen

GGD Noord- en Oost-Gelderland

De GGD NOG is de - wettelijk verplichte - gezondheidsdienst van en voor 22 gemeenten. Het doel van de GGD is het uitvoeren van taken die de gezondheid van onze inwoners bevorderen en vallend onder de Wet publieke gezondheid. De reguliere taken die de GGD uitvoert worden gefinancierd vanuit de inwonersbijdrage.

Kaderstellende (beleids) nota's

  • Kaderverordening Subsidies Montferland
  • Subsidieregeling Maatschappelijk Welzijn Montferland
  • Raadsprogramma
  • Regionale beleidsvisie “Achterhoek in beweging”
  • Nota grip op Verandering.
  • Nota Lokaal Gezondheidsbeleid (oktober 2017 komt nieuwe Gezondheidsnota 2017-2020 in de raad).
  • Beleidsplan "Spelen in Montferland"

Programmaonderdelen

Naast het reguliere werk herkennen wij binnen dit programma speerpunten op de volgende programmaonderdelen:

  • Sportbevordering
  • Sportaccommodaties en speellocaties
  • Leefstijlprojecten
  • Gezondheid

Sportbevordering

Wat willen we bereiken?

Percentage volwassenen dat voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen stabiliseert op 52 %

De trend in Nederland is dat volwassenen steeds  minder bewegen. (dat wordt onderzocht onder alle volwassenen via enquêtes). Reden is vooral het toenemend zitgedrag en afname lidmaatschap sportverenigingen. Hierdoor is stabilisatie al een uitdaging.

Percentage volwassenen dat voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2018 52 - -
2016 - 52 -
2015 - - 53

Percentage inwoners dat sport blijft gelijk (50 %)

Algemene trend in Nederland is dat het percentage afneemt. Montferland investeert in sportdeelname om te stabiliseren.

Percentage inwoners dat sport
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2018 50 - -
2014 - 50 -
- - -

Leefstijlprojecten

Wat willen we bereiken?

Percentage kinderen met overgewicht in de leeftijd tot 12 jaar daalt met 1%

Percentage kinderen in de leeftijd 0-12 jaar met overgewicht
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
- 17 -
2013 - 15 -

Percentage senioren (65-75 jaar) dat voldoende beweegt (NNGB-norm ) stabiliseert op 81 %

Percentage senioren 65-75 dat de NNGB behaalt
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
- 81 - -
2016 - 81 -
2015 - - 81

Het percentage valongelukken onder ouderen boven de 65 jaar daalt met 10 %

Aantal valongelukken met ziekenhuisopname per 10.000 inwoners vanaf 65 jaar
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
- 110 -
2014 - 135 -

Het percentage jongeren van 12 tot 16 jaar dat op tenminste 5 dagen minstens 1 uur beweegt stabiliseert op 65 %

Percentage jongeren (13 t/m 16 jaar) dat op tenminste 5 dagen minstens 1 uur beweegt
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2019 65 - -
2015 - 65 -
2011 - - 58

Sportaccommodaties en speellocaties

Wat willen we bereiken?

Aandeel speellocaties dat voldoet aan de nieuwe visie op spelen stijgt naar 30% in 2018

Percentage speellocaties van het totaalaanbod dat voldoet aan de nieuwe visie op spelen
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
- 30 - -
2016 - 18 -
2015 - - 15

Onderzoek moet een gedegen resultaat opleveren ten aanzien van de vraag of hoe en waar een nieuw zwembad in Didam gebouwd moet worden

De aankomende jaren wil de gemeente 11 voetbalaccommodaties clusteren

Gezondheid

Wat willen we bereiken?

Het percentage inwoners dat de eigen gezondheid als goed beoordeelt is 76 %

Het percentage volwassen inwoners dat de gezondheid als goed ervaart
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2020 78 - -
2016 - 75 -
2012 - - 78

Het percentage volwassen inwoners dat meer alcohol gebruikt dan geadviseerd door Gezondheidsraad daalt met 2%

Het percentage volwassen inwoners dat meer alcohol gebruikt dan geadviseerd door de Gezondheidsraad
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2020 27 - -
2016 - 29 -
2012 - - 23

Het percentage jongeren (klas 2 en 4 voortgezet onderwijs) dat recentelijk alcohol heeft gedronken daalt met 5%

Het percentage jongeren (klas 2 en 4 voortgezet onderwijs) dat recentelijk alcohol heeft gedronken.
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2019 34 - -
2015 - 39 -
2011 - - 38

Percentage van gevallen, waarbij binnen 6 minuten na hartstilstand reanimatie en AED inzetbaar is, blijft 95%

Percentage inzetten AED/reanimaties die binnen 6 minuten aanwezig zijn
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2018 95 - -
2016 - 95 -
2015 - - 85

He percentage oproepen die voldoen aan de normen van de aanrijtijden van de ambulances stijgt met 5 %

Het percentage dat de aanrijtijd van de ambulances voldeed aan de normtijd
Periode 1. Streefwaarde 2. Laatste meting 3. Voorlaatste meting
2018 95 - -
2016 - 90 -
2015 - - 89

Programmagegevens

Programmaonderdeel/omschrijving prestatiegegevens

 

Werkelijk 2015 Werkelijk 2016 Raming 2017 Raming 2018
         
 Aantal verleende sportevenementsubsidies (1) 15 13 15 15 
 Aantal verleende subsidies sportverenigingen (2) 44 45 44 44 
 Aantal verenigingen dat deelneemt aan de Nationale Sportweek (3) 33 5 20 10 
         
 02 Speellocaties en sportaccommodaties        
 Aantal bijeenkomsten met gezamenlijke voetbalverenigingen 6 4 6  6
 Aantal nieuw ontwikkelde kunstgrasvelden 0 0 2
 Aantal speellocaties dat opgeheven of heringericht wordt
 0 7 6
         
 03 Leefstijlprojecten        
 Aantal bijeenkomsten i.v.m. aanpak overgewicht Jeugd (4) 7 2 6
 Aantal door de gemeente geregisseerde beweegcursussen voor beweegaanbieders in  Beweegtuinen 6 4 6

 Aantal senioren dat thuis bezocht wordt in verband met project Vitaal Veilig  Wonen  Montferland

    600  600
 04 Gezondheid        
 Aantal voorlichtingsactiviteiten over leefgewoontes 4 4 4 4
 Aantal goedgekeurde en gecontroleerde AED's    14 22 25 25
 Aantal geregistreerde vrijwilligers Project "Hartveilig Wonen"  n.v.t. 260 300 350

 

Toelichting bij de kengetallen

  1. Aanvraag, onderzoek, toekenning, ondersteuning en promotie
  2. Doelgroepsubsidies, onderhoudssubsidies, accommodatiesubsidies
  3. Afstemming activiteit, coördinatie en promotie
  4. Zgn. Ronde tafelconferenties GKGK ("Gezonde Kinderen in een Gezonde Kinderomgeving"), bijeenkomsten Vitakom (samenwerkingsproject met Emmerich) en Project Ketenaanpak Overgewicht Jeugd.

 

 

Financiën

De financiële kaders, inclusief nieuw beleid en kapitaallasten investeringen, voor het programma Leefbaarheid, veiligheid en cultuur zijn:

- = nadelig, (bedragen x1.000)

Voor een overzicht van de verwerkte bedragen voor nieuw beleid en investeringen wordt verwezen naar de bijlagen.

Bedragen x1000
Exploitatie Werkelijk 2016 Begroting 2017 Begroting 2018 Mjb raming 2019 Mjb raming 2020 Mjb raming 2021
Lasten 4.550 3.929 3.643 3.696 3.526 3.476
Baten 493 529 529 529 530 530
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -4.057 -3.400 -3.114 -3.167 -2.996 -2.946
Toevoegingen en onttrekkingen Werkelijk 2016 Begroting 2017 Begroting 2018 Mjb raming 2019 Mjb raming 2020 Mjb raming 2021
Stortingen 19 0 0 0 0 0
Onttrekkingen 1.165 180 0 0 0 0
Mutaties reserves 1.145 180 0 0 0 0
Gerealiseerd resultaat -2.912 -3.220 -3.114 -3.167 -2.996 -2.946